Già làng Điểu Ngon – Lặng thầm, bền bỉ giữ bình yên trên vùng đất biên cương

Từ lời dặn của cha đến hành trình giữ đất, giữ làng

Đồng Nai là tỉnh có đường biên giới dài gần 259km tiếp giáp với ba tỉnh Mondulkiri, Kratie và Tbong Khmum của Vương quốc Campuchia. Tuyến biên giới này đi qua địa bàn 8 xã, với diện tích hơn 4.600km², nơi sinh sống của gần 147.000 người dân, trong đó có khoảng 39.800 người là đồng bào dân tộc thiểu số. Địa hình biên giới vừa có đất liền, vừa có sông suối, lại tồn tại nhiều đường mòn, lối mở, khiến công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ đặt ra không ít thách thức. Trong bối cảnh ấy, vai trò của người dân – đặc biệt là các già làng, người có uy tín – trở thành “cột mốc sống” vững chãi nơi biên cương.

Ở ấp Vườn Bưởi, xã Lộc Tấn, nhắc đến công tác bảo vệ đường biên, cột mốc, bà con nơi đây đều dành sự kính trọng đặc biệt cho già làng Điểu Ngon – người đã dành trọn cuộc đời mình gắn bó với bộ đội biên phòng, tiếp nối truyền thống gia đình giữ đất, giữ làng. Già làng Điểu Ngon là con trai của già làng Điểu Nắng – người từng được ví như “cây cổ thụ” nơi vùng biên xã Lộc Tấn. Trong những năm tháng chiến tranh biên giới Tây Nam đầy khốc liệt, già làng Điểu Nắng không chỉ là chỗ dựa tinh thần cho đồng bào mà còn là người trực tiếp cùng bộ đội giữ gìn từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc. Nhớ lại những năm cuối thập niên 1970, khi chiến tranh biên giới diễn ra căng thẳng, già làng Điểu Ngon vẫn không quên hình ảnh cha mình vừa tranh thủ vào rừng đào củ mài, củ chụp, hái lá rừng để nuôi gia đình, vừa sát cánh cùng bộ đội đánh trả các cuộc xâm nhập, bảo vệ đồn biên phòng và hệ thống cột mốc. “Lúc đó tôi chỉ hơn 10 tuổi, nhưng những lời dặn dò của cha thì nhớ suốt đời. Ông bảo, là người dân vùng biên thì phải yêu đất này, phải coi bộ đội như người trong nhà. Cá với nước là một, quân với dân là một” – già làng Điểu Ngon chậm rãi kể.

Những lời dặn ấy đã trở thành kim chỉ nam theo ông suốt cuộc đời. Lớn lên giữa vùng biên nhiều biến động, chứng kiến những mất mát của chiến tranh và giá trị của hòa bình, già làng Điểu Ngon càng thấm thía ý nghĩa của từng tấc đất biên cương. Khi còn trẻ, ông cùng cha mình không quản nắng mưa, đường rừng hiểm trở, tham gia phát quang đường biên, kiểm tra mốc giới, hỗ trợ bộ đội nắm tình hình địa bàn. Khi già làng Điểu Nắng qua đời, truyền thống ấy tiếp tục được gìn giữ như một mạch nguồn không đứt đoạn. “Cha mất, tôi tự nhủ mình phải làm tiếp. Đây không chỉ là việc của gia đình mà là trách nhiệm với quê hương, với đất nước. Biên giới có yên thì người dân mới yên tâm làm ăn, con cháu mới có tương lai” – già làng Điểu Ngon chia sẻ.

Bằng uy tín và sự tận tâm của mình, già làng Điểu Ngon trở thành cầu nối vững chắc giữa lực lượng biên phòng và đồng bào địa phương. Ông Ngô Văn Điển, Trưởng ấp Vườn Bưởi, cho biết ấp hiện có 327 hộ với hơn 1.400 nhân khẩu, trong đó có 87 hộ là đồng bào dân tộc thiểu số. Trong sinh hoạt cộng đồng, già làng Điểu Ngon luôn đi đầu trong tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đặc biệt là các quy định liên quan đến biên giới, lãnh thổ.

“Cột mốc sống” nơi phên dậu Tổ quốc

Không chỉ nói, già làng Điểu Ngon còn làm gương bằng chính hành động của mình. Dù đã ngoài 60 tuổi, ông vẫn đều đặn cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lộc Thiện tham gia tuần tra bảo vệ đường biên, mốc giới. Những ngày cuối năm, nắng gắt, địa hình rừng biên giới hiểm trở, bước chân ông vẫn bền bỉ, dứt khoát trên từng lối mòn. “Tôi không hưởng lương, nhưng việc này đã ăn sâu vào nếp nghĩ, nếp sống của gia đình. Hết đời cha đến đời con, sau này là đời cháu, nhất quyết đi theo bộ đội để giữ cột mốc biên cương” – ông nói, giọng chắc nịch.

Theo Trung tá Lê Cao Cường, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Lộc Thiện, đơn vị hiện quản lý hơn 16,7km đường biên giới, gồm cả đất liền và sông suối, với 24 cột mốc chính và phụ. Những năm qua, già làng Điểu Ngon không chỉ tích cực tham gia tuần tra, phát quang đường biên mà còn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nắm bắt, cung cấp thông tin cho lực lượng biên phòng. “Già làng Điểu Ngon là ‘tai, mắt’ của bộ đội trên tuyến biên giới. Bất cứ người lạ nào xuất hiện, dấu hiệu bất thường nào quanh khu vực đường biên, cột mốc, già đều nắm rõ và báo ngay cho đơn vị. Nhiều vụ việc được phát hiện, xử lý kịp thời từ chính nguồn tin của già làng” – Trung tá Lê Cao Cường khẳng định.

Không dừng lại ở đó, trong đời sống thường nhật, già làng Điểu Ngon còn là người đứng ra hòa giải những mâu thuẫn nhỏ trong cộng đồng, kể cả giữa cư dân hai bên biên giới, bằng cái tình, cái lý của người hiểu phong tục, tập quán và pháp luật. Chính sự mềm dẻo nhưng kiên quyết ấy đã góp phần giữ vững ổn định an ninh trật tự, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân nơi biên cương. Giữa những đổi thay của đời sống vùng biên hôm nay, hình ảnh già làng Điểu Ngon lặng lẽ đi tuần cùng bộ đội, miệt mài bên những cột mốc chủ quyền, đã trở thành biểu tượng đẹp của lòng yêu nước giản dị mà bền bỉ. Ông không chỉ là người giữ đất, mà còn là người giữ niềm tin, giữ hồn cốt biên cương cho các thế hệ mai sau.

Ở nơi phên dậu Tổ quốc, có những con người như già làng Điểu Ngon – lặng thầm nhưng bền bỉ – đang ngày ngày góp sức để đường biên vững chắc, để biên giới vừa là một vạch ranh giới trên bản đồ, vừa là không gian sống bình yên, nghĩa tình và bền chặt giữa quân với dân.