Hội thảo Giáo hội Phật giáo Việt Nam - 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới

Tham dự Hội thảo có ông Vũ Hoài Bắc, Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo; chư tôn giáo phẩm Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam; thành viên Hội đồng Quản trị Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam; đại diện các phân viện, trung tâm thuộc Viện; chư vị học giả, nhà nghiên cứu và đông đảo phật tử.

Phát biểu khai mạc, Hòa thượng Thích Giác Toàn - Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Viện Trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức nhấn mạnh 45 năm không phải là khoảng thời gian dài nếu đặt trong hơn hai nghìn năm Phật giáo đồng hành cùng dân tộc. Nhưng đối với những người tham gia tiến trình vận động thống nhất Phật giáo và chứng kiến sự ra đời của Giáo hội Phật giáo Việt Nam năm 1981, con số ấy mang ý nghĩa đặc biệt. Từ Ban Liên lạc Phật giáo yêu nước Thành phố Hồ Chí Minh đến Ban Vận động Thống nhất Phật giáo Việt Nam năm 1980 và Đại hội đại biểu thống nhất Phật giáo cả nước tại chùa Quán Sứ - Hà Nội vào ngày 7/11/1981, là một hành trình đầy dấu ấn của lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại.

Hội thảo Giáo hội Phật giáo Việt Nam - 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới không chỉ mang lại những bài nghiên cứu có giá trị mà còn gợi mở những tư tưởng và giải pháp có thể đi vào đời sống Giáo hội. Mong rằng trí tuệ được chia sẻ hôm nay sẽ góp phần để Giáo hội Phật giáo Việt Nam bước vào chặng đường mới với tâm thế định tĩnh, sáng suốt và vững vàng.

Phát biểu đề dẫn, Thượng tọa Thích Nhật Từ - Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Quản trị Viện cho biết, Hội thảo lần này đã nhận được gần 350 bài tham luận của chư tôn đức tăng ni, các nhà quản lý, học giả và nhà nghiên cứu, được khảo sát trên nhiều lãnh vực: từ lịch sử, Phật học, tôn giáo học, triết học, văn hóa học, xã hội học đến giáo dục, pháp luật, quản trị tổ chức, truyền thông, công nghệ, môi trường và quan hệ quốc tế.

Sau quá trình tuyển chọn, 314 tham luận được đưa vào Hội thảo, phân thành 6 diễn đàn học thuật: Từ thống nhất Phật giáo đến quản trị Giáo hội; Từ đồng hành dân tộc đến phụng sự con người; Đào tạo tăng tài cho kỷ nguyên mới; Hoằng pháp trong không gian số; Từ hội nhập đến đóng góp quốc tế; Kiến tạo Giáo hội Phật giáo Việt Nam đến năm 2045.

Tại các diễn đàn của Hội thảo đã làm rõ 5 vấn đề xuyên suốt: 1/ Chất lượng quản trị Giáo hội Phật giáo Việt Nam sau quá trình tinh gọn tổ chức; 2/ Chất lượng tăng ni và thế hệ kế thừa; 3/ Khả năng đưa chính pháp vào đời sống, đặc biệt trong môi trường số; 4/ Chuyển từ hoạt động Phật sự theo chiều rộng sang đánh giá hiệu quả và tác động xã hội theo chiều sâu; 6/ Xác lập vị thế của Giáo hội tại Việt Nam và trong không gian Phật giáo quốc tế bằng những đóng góp thực chất.

Phát biểu tại phiên khai mạc, ông Vũ Hoài Bắc, Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo nhận định, trải qua 45 năm xây dựng và trưởng thành, từ những điều kiện ban đầu còn nhiều khó khăn, đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã từng bước củng cố hệ thống tổ chức, phát triển hoạt động Phật sự trên nhiều lĩnh vực: từ hoằng pháp, giáo dục tăng ni, văn hóa, nghiên cứu Phật học, hướng dẫn phật tử đến hoạt động an sinh xã hội và giao lưu quốc tế.

Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ bày tỏ mong muốn Hội thảo hôm nay, với sự tham gia của chư tôn đức, các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, học giả sẽ có những trao đổi sâu sắc, thẳng thắn và khoa học; làm rõ hơn những bài học từ quá trình 45 năm hình thành và phát triển của Giáo hội; nhận diện những cơ hội, thách thức trong giai đoạn mới và từ đó đề xuất những định hướng phù hợp để Giáo hội tiếp tục phát triển ổn định, bền vững.

Tại phiên khai mạc, đại biểu tham dự lắng nghe bài tham luận của Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Pháp chế Trung ương với đề tài "Lịch sử thống nhất và mô hình tổ chức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam 1981-2026" và Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Thông tin - Truyền thông Trung ương, Trưởng Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội với đề tài "Phật giáo Việt Nam đồng hành cùng dân tộc trên lãnh vực văn hóa và an sinh xã hội".

Phát biểu tại Hội thảo, Hòa thượng Thích Thiện Nhơn - Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự nhắc lại sự ra đời của Giáo hội Phật giáo Việt Nam vào ngày 7/11/1981 tại chùa Quán Sứ, đáp ứng nguyện vọng thống nhất Phật giáo Việt Nam. Từ nhiều tổ chức, hệ phái và truyền thống tu học, tăng ni, phật tử cùng đứng trong một Giáo hội thống nhất. Sự thống nhất ấy không xóa bỏ truyền thống riêng, mà tạo nên mái nhà chung, tôn trọng sự đa dạng trên nền tảng đoàn kết và hòa hợp. Nhìn lại 45 năm, đoàn kết và hòa hợp chính là nguồn lực quan trọng giúp Giáo hội Phật giáo Việt Nam trưởng thành, từng bước hoàn thiện tổ chức và phát triển các hoạt động Phật sự theo phương châm “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội”.

Tinh thần nhìn lại để đổi mới, đổi mới để phát triển và phát triển để phụng sự tốt hơn sẽ được chuyển hóa thành những chương trình Phật sự cụ thể. Thành công của một nhiệm kỳ không chỉ được đo bằng những việc đã hoàn thành, mà còn bằng nền tảng để lại cho sự phát triển lâu dài của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Tại các phòng Hội thảo nhóm trong khuôn viên pháp Viện Minh Đăng Quang, các đại biểu tham dự đã được lắng nghe các bài thuyết trình về 6 nhóm chủ đề với sự tham gia của các tôn đức học giả. Qua nhưng nội dung trao đổi trong các chuyên đề, Hội thảo đã đề xuất các vấn đề như: nâng cao chất lượng tổ chức, quản trị, đào tạo tăng tài, hoằng pháp, ứng dụng công nghệ, phụng sự xã hội và hội nhập quốc tế trong thời gian tới.

Sự thành công của Hội thảo đã góp phần đánh giá toàn diện 45 năm hình thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trong đó làm rõ ý nghĩa lịch sử của mốc son thống nhất của Giáo hội (1981), tôn vinh truyền thống "Hộ quốc an dân" và phương châm hành đạo "Đạo pháp và Dân tộc", ghi nhận những thành tựu Phật sự toàn diện trên các lĩnh vực của Giáo hội từ khi thành lập cho đến nay.

Ban đạo từ bế mạc Hội thảo, Hòa thượng Thích Giác Toàn ghi nhận và đánh giá cao tinh thần đóng góp của chư tôn đức, các học giả, nhà nghiên cứu và đại biểu vào thành công chung của Hội thảo. Hòa thượng Trưởng ban Tổ chức cũng gửi gắm đến các đại biểu tham dự hội thảo, nhìn lại chặng đường 45 năm không chỉ để tổng kết những thành tựu đã đạt được mà còn là cơ sở để nhận diện những vấn đề của hiện tại, chuẩn bị cho tương lai và tiếp tục đóng góp những định hướng thiết thực cho sự phát triển bền vững của Giáo hội Phật giáo Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Nhân dịp Hội thảo "Giáo hội Phật giáo Việt Nam - 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới", Ban Tổ chức đã trao khen thưởng đến các tập thể, cá nhân đã có nhiều đóng góp cho sự thành công của Hội thảo.