(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu trong đổi mới quản trị nhà nước, trong đó có quản trị công tác dân tộc. Bài viết tập trung phân tích vai trò và ý nghĩa của chuyển đổi số đối với việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị công tác dân tộc ở Việt Nam hiện nay, đặc biệt trong các khâu hoạch định, tổ chức thực thi và giám sát chính sách. Từ đó, bài viết gợi mở các định hướng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số gắn với bảo đảm tính bao trùm, phù hợp đặc thù văn hóa, xã hội, góp phần hiện đại hóa quản trị công tác dân tộc trong bối cảnh hội nhập hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Đô thị hóa và di cư là những quá trình kinh tế - xã hội mang tính cấu trúc, có tác động sâu rộng đến đời sống văn hóa, xã hội của đồng bào dân tộc thiểu số ở Việt Nam hiện nay. Bài viết phân tích một cách hệ thống những tác động đa chiều của đô thị hóa và di cư đối với cấu trúc cộng đồng, quan hệ xã hội, mô hình sinh kế và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành và vận dụng các khung lý thuyết về biến đổi xã hội và di cư, nghiên cứu chỉ ra rằng bên cạnh việc mở rộng cơ hội tiếp cận nguồn lực, việc làm và dịch vụ xã hội, đô thị hóa và di cư cũng làm gia tăng nguy cơ phân hóa xã hội, suy giảm gắn kết cộng đồng và mai một bản sắc văn hóa. Từ đó, tác giả đề xuất một số định hướng nhằm quản lý quá trình đô thị hóa và di cư theo hướng bao trùm, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm phát triển bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, truyền thông số ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong quảng bá văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số. Bài viết tập trung phân tích vai trò của truyền thông số như một công cụ hiệu quả trong việc mở rộng không gian lan tỏa văn hóa, vượt qua giới hạn địa lý, đưa các giá trị văn hóa địa phương tiếp cận cộng đồng quốc tế. Thông qua các nền tảng số và công nghệ đa phương tiện, di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào dân tộc thiểu số được số hóa, lưu giữ và truyền tải sinh động, góp phần nâng cao nhận thức, thúc đẩy đối thoại và giao lưu văn hóa giữa các quốc gia. Tuy nhiên, bài viết cũng chỉ ra những thách thức đặt ra như nguy cơ thương mại hóa, sai lệch bản sắc và khoảng cách số. Trên cơ sở đó, tác giả nhấn mạnh yêu cầu phát huy truyền thông số một cách có định hướng, gắn kết chặt chẽ giữa quảng bá, bảo tồn văn hóa và phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Không gian học thuật |
ThS. Nguyễn Thị Ánh; ThS. Nguyễn Duy Dũng; ThS. Võ Thị Thảo Nguyên -
09:06, 17/03/2026 (DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích mối quan hệ tương tác giữa phong tục tập quán truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số với tiến trình xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam. Trên cơ sở tiếp cận văn hóa - phát triển, nghiên cứu chỉ ra rằng hệ thống phong tục của cộng đồng các dân tộc thiểu số vừa là nguồn lực nội sinh hỗ trợ thực hiện các tiêu chí nông thôn mới, vừa tiềm ẩn những rào cản về hành vi, nhận thức và thể chế xã hội. Qua việc nhận diện các yếu tố phong tục tác động tích cực như sự gắn kết cộng đồng, bảo vệ môi trường, bảo tồn bản sắc và các yếu tố tiêu cực như tập quán sản xuất lạc hậu, lễ nghi tốn kém, xung đột luật tục - pháp luật, bài viết đề xuất một số định hướng tiếp cận linh hoạt, phù hợp bối cảnh văn hóa vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ đó, nhấn mạnh vai trò của phát triển dựa vào cộng đồng, cải tiến thể chế địa phương và kết hợp hài hòa giữa bảo tồn văn hóa truyền thống với thúc đẩy đổi mới trong xây dựng nông thôn mới theo hướng bền vững và bao trùm.
(DTTG) - Tóm tắt: Tri thức địa phương của các cộng đồng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc là nguồn lực văn hóa, xã hội có giá trị đặc biệt, hình thành qua quá trình thích ứng lâu dài với điều kiện sinh thái, môi trường đặc thù. Bài viết phân tích cấu trúc, chức năng và cơ chế vận hành của tri thức địa phương trong các lĩnh vực như quản lý tài nguyên, canh tác nông nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học, tổ chức cộng đồng và điều chỉnh quan hệ xã hội. Trên cơ sở đó, nghiên cứu luận giải vai trò của tri thức địa phương đối với phát triển bền vững, đồng thời chỉ ra những thách thức đặt ra trong bối cảnh hiện đại hóa, biến đổi khí hậu và hội nhập kinh tế. Đồng thời, bài viết đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm tích hợp hiệu quả tri thức địa phương vào chiến lược phát triển vùng, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng, an sinh và gìn giữ bản sắc văn hóa.
Bài viết phân tích vai trò, giá trị và thực trạng của văn hóa các dân tộc thiểu số trong tiến trình phát triển đất nước, đồng thời đề xuất những định hướng bảo tồn và phát huy phù hợp trong bối cảnh hội nhập.