Cách những người trẻ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”

Từ tấm bản đồ tri ân

Tại Đồng Nai, Thành đoàn mới ra mắt công trình số hóa “Bản đồ tri ân” (https://bandotrian. thanhdoandongnai.com). Trên bản đồ, 23 ngôi sao tương ứng với thông tin và vị trí của 23 Mẹ Việt Nam Anh hùng đang sinh sống trên địa bàn thành phố.

Chị Phạm Thị Thu Thảo, Phó Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi Thành đoàn Đồng Nai - một trong những người trực tiếp lên ý tưởng và triển khai công trình, cho biết qua rà soát, trên địa bàn thành phố hiện có 23 Mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống và đều đã cao tuổi. Chính thực tế ấy đã thôi thúc Thành đoàn xây dựng Bản đồ tri ân nhằm lưu giữ hình ảnh, câu chuyện về cuộc đời các Mẹ trên nền tảng số.

Trên bản đồ, mỗi ngôi sao gắn với một cuộc đời, một gia đình và những ký ức không thể phai mờ về chiến tranh. Mẹ Kha Thị Yến (sinh năm 1913, dân tộc Thái, xã Tân Tiến, tỉnh Đồng Nai) là một trong những Mẹ Việt Nam Anh hùng cao tuổi nhất còn sống tại địa phương. Mẹ đã lần lượt tiễn chồng, rồi tiễn con ra chiến trường nhưng họ đều mãi mãi không trở về.

Những năm qua, cán bộ Đồn Biên phòng Lộc An cùng chính quyền địa phương vẫn thường xuyên đến thăm hỏi, chăm lo cho Mẹ. Mỗi lần có người ghé thăm, Mẹ chỉ cười hiền: “Mẹ vui lắm! Các con thường đến với mẹ là được rồi”. Những cuộc thăm hỏi, sẻ chia như vậy cũng là một trong những giá trị mà Bản đồ tri ân hướng tới. Theo anh Phan Thế Công, Phó Bí thư Thành đoàn Đồng Nai, trước đây, thông tin về các Mẹ Việt Nam Anh hùng chủ yếu được tiếp cận qua chính quyền địa phương hoặc các đầu mối quản lý, chưa có hệ thống dữ liệu số tập trung. Bản đồ tri ân giúp tập hợp những thông tin ấy trên một nền tảng, tạo điều kiện để người dân chủ động tìm hiểu, thăm hỏi và tham gia các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”.

Đến hàng chục nghìn bức ảnh liệt sĩ được phục dựng

“Ban đầu, chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là giúp một gia đình phục dựng lại bức ảnh về người thân. Nhưng càng làm, chúng tôi càng cảm nhận rõ trách nhiệm của mình trong việc lưu giữ lịch sử, lan tỏa lòng biết ơn và tình yêu quê hương, đất nước” - anh Phùng Quang Trung (sinh năm 1996, Hà Nội), thủ lĩnh nhóm Skyline chia sẻ. Nhiều năm qua, anh cùng các thành viên trong nhóm bền bỉ phục dựng ảnh liệt sĩ, góp phần lưu giữ hình ảnh của những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Skyline bắt đầu hành trình từ năm 2021 với sáu thành viên, mỗi người một công việc và đến từ nhiều vùng miền khác nhau. Trong nhóm, mỗi thành viên đảm nhận một nhiệm vụ riêng: người phục dựng ảnh; người dựng mô hình 3D, phối hợp với các đơn vị cải tạo nghĩa trang liệt sĩ; cũng có những bạn thực hiện các thước phim lịch sử bằng công nghệ AI,...

Gần đây, sau khi nhận được thư ngỏ của Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xã Cư Pui (tỉnh Đắk Lắk), anh Trung đã nhận lời phục dựng ảnh chân dung Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Y Ơn Niê (1932-1962), người dân tộc Mnông.

Suốt nhiều năm, tại nhà tưởng niệm Anh hùng Liệt sĩ Y Ơn Niê chỉ còn lưu giữ một bức chân dung đã cũ mờ. Bởi vậy, lời đề nghị từ Đoàn Thanh niên xã Cư Pui cũng là nguyện vọng của đoàn viên, thanh niên và người dân địa phương trong việc gìn giữ hình ảnh người con ưu tú của buôn làng cho các thế hệ mai sau. Sau khi tiếp nhận tư liệu, anh Trung nhanh chóng bắt tay vào phục dựng và hoàn thiện bức chân dung, kịp gửi về địa phương đúng dịp 27/7 năm nay như một món quà tri ân đầy ý nghĩa.

Sau 5 năm bền bỉ, Skyline đã phục dựng gần 12.000 bức ảnh liệt sĩ. Từ những ngày đầu phải phục dựng thủ công từng chi tiết trên khuôn mặt, đến nay công nghệ đã hỗ trợ Skyline đáng kể. Tuy nhiên, theo anh Trung, công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ, còn độ chính xác của mỗi bức ảnh vẫn phải được đặt lên hàng đầu. Với những chi tiết chưa rõ, các thành viên luôn trao đổi lại với gia đình; trong một số trường hợp, nhóm còn tái hiện khoảnh khắc liệt sĩ ngồi bên, nắm tay hay ôm cha mẹ để bức ảnh trở nên gần gũi, ấm áp hơn.

Từ những ngôi sao trên Bản đồ tri ân đến những bức ảnh liệt sĩ được phục dựng, công nghệ đang giúp người trẻ nhớ về quá khứ bằng cách riêng của thế hệ mình. Khi những câu chuyện lịch sử tiếp tục được nối dài, thì lòng biết ơn cũng được bồi đắp và mỗi người trẻ cũng thêm trân quý giá trị của hòa bình hôm nay .