Đàn dúi má đào và dúi mốc mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình anh SửSinh ra, lớn lên ở vùng cao, Lý Láo Sử hiểu những thuận lợi cũng như khó khăn của người dân khi tìm hướng phát triển kinh tế. Sau nhiều năm làm công việc vận hành máy móc, cuộc sống của anh tương đối ổn định. Tuy nhiên, Sử nhận ra rằng nếu chỉ duy trì công việc hiện tại, anh khó tạo được bước phát triển mới cho gia đình.
Cuối năm 2023, sau thời gian tìm hiểu, anh quyết định nghỉ việc, trở về quê bắt tay xây dựng mô hình nuôi dúi thương phẩm và dúi giống. Với khoảng 100 triệu đồng, anh đầu tư chuồng trại, nhập 26 cặp dúi bố mẹ. Quyết định này từng khiến gia đình lo lắng bởi đây là mô hình mới, vốn đầu tư ban đầu khá lớn, trong khi bản thân Sử chưa có nhiều kinh nghiệm chăn nuôi.
Thay vì nóng vội mở rộng, anh chọn cách bắt đầu từ quy mô vừa sức, vừa làm vừa học. Từ thiết kế chuồng nuôi, lựa chọn con giống, ghép đôi sinh sản đến chăm sóc, phòng bệnh, Sử mạng xã hội và các nhóm chăn nuôi. “Nuôi dúi không quá vất vả nhưng phải cẩn thận. Tôi cứ vừa làm, vừa học, làm đến đâu chắc đến đó”, anh Sử chia sẻ.
Với anh, điều quan trọng nhất là phải quan sát đàn vật nuôi mỗi ngày để hiểu đặc tính của từng con. Từ những lần chăm sóc, theo dõi sinh trưởng và sinh sản, anh dần tích lũy kinh nghiệm, điều chỉnh cách nuôi phù hợp. Những con khỏe mạnh được giữ lại làm giống, qua đó từng bước chủ động nguồn con giống thay vì phụ thuộc vào bên ngoài.
Đến nay, khu chuồng nuôi của gia đình được xây dựng khá kiên cố, các ô nuôi bố trí riêng biệt, bảo đảm sạch sẽ, thoáng mát. Một lợi thế của mô hình là nguồn thức ăn tương đối dễ tìm tại địa phương. Tre, nứa, mía, ngô và một số loại rau củ được sử dụng làm thức ăn chủ yếu. Nhờ tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có, chi phí chăn nuôi được giảm đáng kể.
Tuy nhiên, theo anh Sử, nuôi dúi không đơn thuần là chọn một vật nuôi ít tốn công chăm sóc. Muốn phát triển bền vững phải đồng thời chú trọng con giống, kỹ thuật và đầu ra. Vì vậy, anh xác định hướng đi lâu dài là kết hợp nuôi dúi thương phẩm với phát triển đàn giống.
Một cặp dúi bố mẹ má đào trưởng thành có giá khoảng 15 triệu đồng; dúi giống nhỏ hơn có giá từ 3-5 triệu đồng/ cặp, tùy chất lượng và độ tuổi. Nhờ kết hợp bán dúi thương phẩm và cung cấp con giống, mỗi năm gia đình anh có nguồn lãi hơn 200 triệu đồng. “Hiện đầu ra tương đối ổn định. Một số nhà hàng, khách sạn có nhu cầu nhưng nguồn cung chưa phải lúc nào cũng đáp ứng đủ. Vì vậy, tôi xác định phải làm giống thật tốt, nuôi đúng kỹ thuật thì mới giữ được khách hàng lâu dài”, anh Sử cho biết.
Ông Lý Láo Tả, bố anh Sử, cho biết: thời gian đầu gia đình không khỏi lo lắng khi con trai từ bỏ công việc ổn định để nuôi dúi. Nhưng thấy con làm việc nghiêm túc, chịu khó học hỏi, gia đình dần yên tâm và cùng hỗ trợ xây dựng chuồng trại, chăm sóc đàn vật nuôi.
Không giữ kinh nghiệm cho riêng mình, Sử còn chia sẻ cách nuôi với những người có nhu cầu tìm hiểu mô hình. Theo anh, nếu chỉ một hộ làm tốt thì quy mô sản xuất còn hạn chế; khi có thêm nhiều hộ cùng tham gia, có thể hình thành nguồn cung ổn định, thuận lợi hơn trong việc kết nối thị trường.
Bà Đỗ Thị Giang, Chủ tịch Hội Nông dân xã Bát Xát, đánh giá Lý Láo Sử là một trong những thanh niên tiêu biểu trong phát triển kinh tế tại địa phương. Điều đáng ghi nhận ở mô hình của anh là tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động học hỏi kỹ thuật và ứng dụng công nghệ số để quảng bá, tiêu thụ sản phẩm.
Từ bỏ công việc ổn định để trở về quê từng là quyết định khiến nhiều người lo ngại, nhưng với Lý Láo Sử, đó lại là bước khởi đầu cho một hướng đi mới. Anh đã tận dụng đất đai, nguồn thức ăn sẵn có và sự hỗ trợ của gia đình để xây dựng mô hình chăn nuôi phù hợp với điều kiện địa phương.
Với Lý Láo Sử, đàn dúi hôm nay mới chỉ là nền móng. Phía trước, anh dự kiến tiếp tục mở rộng chuồng trại, tăng đàn, chủ động nguồn giống và nâng quy mô sản xuất. Hành trình làm giàu trên quê hương vì thế vẫn đang được viết tiếp, từ chính những bước đi nhỏ nhưng chắc chắn của một chàng trai Dao dám rời vùng an toàn để tìm cơ hội cho mình.
