Đồng bào Gia-rai, Ba-na phấn khởi vào mùa thu hoạch mì

Trên những triền đồi thoai thoải, từng gốc mì được nhổ lên, để lộ những củ trắng ngà còn vương lớp đất đỏ bazan ẩm sau nhiều tháng bám rễ nơi nương rẫy. Tiếng dao gọt vỏ lách cách, tiếng trò chuyện rộn ràng xen lẫn tiếng cười vang lên giữa nắng gió cao nguyên, tạo nên bức tranh lao động bình dị mà ấm áp. Đối với đồng bào Gia-rai, Ba-na, cây mì từ lâu đã trở thành loại cây trồng quen thuộc, gắn bó với đời sống sản xuất và góp phần quan trọng cải thiện thu nhập cho nhiều gia đình.

Anh Siu Quyên cho biết: Gia đình anh trồng khoảng 4 sào mì, mỗi khi vào mùa thu hoạch, các thành viên đều tranh thủ lên rẫy từ sáng sớm để làm cho kịp tiến độ. Công việc  không quá khó nhưng cần nhiều người làm cùng lúc. Người nhổ mì, người gọt vỏ, người xắt lát rồi đem ra phơi. Trời nắng tốt thì vài ngày là mì khô. Bà con chỉ việc gom lại, đóng bao, chuyển về nhà hoặc bán cho thương lái.

Theo anh Quyên, hiện nay, mì tươi có giá khoảng 2.400 đồng/kg, trong khi mì phơi khô có thể bán được khoảng 5.000 đồng/kg. Vì vậy, nhiều hộ dân lựa chọn gọt vỏ và phơi khô ngay tại rẫy trước khi bán. Cách làm này tuy mất thêm công sức nhưng giúp tăng giá trị sản phẩm và giảm đáng kể chi phí vận chuyển.

Không xa rẫy của anh Quyên, trên triền đồi ở buôn Tul, xã Ia Tul, gia đình anh Siu Luk cũng đang tất bật thu hoạch mì. Anh Siu Luk cho biết: Năm nay, gia đình trồng khoảng 5 sào mì. Đến mùa thu hoạch, cha mẹ và anh trai cũng lên rẫy phụ giúp nên công việc nhẹ nhàng hơn. Những ngày này, gia đình anh tranh thủ thu hoạch vì mì phơi khô bán được giá, có thêm tiền lo cho con cái học hành và trang trải cuộc sống.

Thời điểm này, nhiều xã vùng cao của tỉnh Gia Lai đang bước vào mùa thu hoạch mì. Trên các triền đồi, từng bãi phơi mì nối tiếp nhau trải dài, tạo nên khung cảnh đặc trưng của nông nghiệp vùng cao nguyên. Mùa mì cũng là dịp để bà con trong buôn, trong làng gắn kết với nhau hơn. Phần lớn các công đoạn như nhổ mì, gọt vỏ, chẻ lát hay phơi khô đều làm thủ công, cần nhiều người cùng tham gia. Vì vậy, bà con thường rủ nhau “đổi công”. Hôm nay, cả làng đến giúp một gia đình thu hoạch, ngày hôm sau lại sang rẫy nhà khác tiếp tục làm cho đến khi xong vụ. Nhờ vậy, công việc trở nên nhanh chóng hơn và tình làng nghĩa xóm cũng thêm gắn bó.

Toàn xã Pờ Tó hiện có hơn 1.000 ha mì, trong đó khoảng một phần ba diện tích được trồng trên các triền núi. Những ngày này, các hộ trồng mì trên địa bàn cũng đang khẩn trương thu hoạch để kịp phơi trong những ngày nắng thuận lợi. Vừa thoăn thoắt gọt vỏ mì bên bãi phơi, chị Đinh Su (thôn 5) cho biết: “Gia đình tôi trồng khoảng 5 sào mì. Năm nay, ước thu được hơn 11 tấn mì tươi, sau khi phơi khô còn khoảng 8 tấn. Trừ các khoản chi phí giống, phân bón và công chăm sóc, gia đình cũng lãi khoảng 25 triệu đồng. Số tiền này tuy không lớn nhưng cũng giúp gia đình có thêm chi phí trang trải cuộc sống”.

Ông Trần Đình Đức - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Pờ Tó cho biết: Diện tích mì được canh tác trên các triền núi và khu vực chân núi của địa phương chủ yếu phụ thuộc vào nguồn nước mưa, trong khi việc đầu tư phân bón, chăm sóc còn hạn chế nên năng suất không cao so với những vùng đất bằng. Tuy vậy, với đặc điểm địa hình dốc, đất đai khô cằn, việc chuyển đổi sang các loại cây trồng khác gặp nhiều khó khăn. Vì thế, cây mì vẫn được bà con lựa chọn duy trì canh tác qua nhiều năm. Phần lớn sản lượng sau khi thu hoạch được bà con gọt vỏ, xắt lát rồi phơi khô trước khi bán, coi như “lấy công làm lời” để có thêm nguồn thu nhập trang trải cuộc sống.

Trên những triền đồi đầy nắng gió phía Tây Gia Lai, cây mì vẫn âm thầm gắn bó với đời sống của đồng bào Gia-rai, Ba-na. Mỗi mùa thu hoạch đi qua không chỉ mang lại nguồn thu nhập mà còn tiếp thêm động lực để người dân tiếp tục bám đất, bám rẫy phát triển kinh tế gia đình./.