Nghệ nhân H’Brơi với tình yêu văn hóa Mnông

Những năm gần đây, xã Nâm Nung (tỉnh Lâm Đồng) được nhiều người biết đến là nơi có nhiều hoạt động văn hóa dân gian đặc sắc. Từ người già, thanh niên đến những đứa trẻ đang tuổi đến trường đều biết đánh cồng chiêng, cô gái nào cũng biết múa một vài điệu múa dân gian truyền thống của người Mnông. Thế nhưng, ít ai biết được phía sau những tiếng cồng, điệu múa ấy là công sức của một người hết lòng vì bản sắc văn hóa của dân tộc mình, đó là nghệ nhân dân gian H’Brơi.

Nghệ nhân H'Brơi sinh năm 1975, là người Mnông sinh sống trên vùng đất Nam Tây Nguyên. Bà lớn lên trong tiếng chiêng của cha, lời ca của mẹ. Cứ thế, văn hóa Mnông đã ngấm vào bà như mạch nước nguồn dần thấm đẫm tình yêu với nghệ thuật dân gian. Với bà, những làn điệu dân ca Mnông như sinh sôi cùng năm tháng lớn lên ở bon làng Tây Nguyên.

Tiếp chúng tôi trong ngôi nhà gỗ truyền thống mang đầy dấu tích xưa cũ của thời gian, nghệ nhân H’Brơi kể về những ngày tháng gian khổ đi tìm lại những nét văn hóa của dân tộc mình. Theo lời bà, văn hóa Mnông chứa đựng đầy đủ vẻ đẹp của Tây Nguyên từ xa xưa. Những bài ca cổ, những điệu múa, những bài cồng đều mang đậm âm hưởng đại ngàn. Do những biến đổi của thời gian, nhiều giá trị văn hóa đó dần mai một. Thậm chí có những bài ca cổ đã thất truyền. Nỗi buồn ấy truyền tới bà từ những người già lớp trước. Họ kể về thủa xưa với niềm mong mỏi vô hạn. Đau đáu nỗi lòng của những người già, nghệ nhân H’Brơi tự hứa với mình sẽ quyết tâm tìm cách khôi phục lại những gì tốt đẹp của dân tộc mình.

Những năm tháng sưu tầm, phát huy văn hóa dân gian giúp nghệ nhân H'Brơi nghiệm ra rằng, đối với người Mnông, dân ca không chỉ là những ca từ ngân lên từ tâm khảm mà còn là văn tự lưu giữ lịch sử, phong tục và đạo lý sống của dân tộc. Những bài hát ru, hát đối, hát kể sử thi...đều gửi gắm tâm tư của thế hệ đi trước về tình yêu, sự đoàn kết và tinh thần lao động. “Tất cả những gì tôi biết, đều được truyền lại cho lớp trẻ. Tôi coi đó là trách nhiệm đối với thế hệ trước, với tổ tiên của người Mnông”, Nghệ nhân H'Brơi chia sẻ.

H'Như, con gái Nghệ nhân H'Brơi là học trò “ưu tú” nhất của bà. Cô hiện là Bí thư Chi đoàn bon Ja Rah, xã Nâm Nung kiêm trưởng nhóm múa dân gian của xã. H’Như coi việc bảo tồn văn hóa dân tộc chính là công việc của tuổi trẻ. Chi đoàn bon Ja Rah có hơn 30 đoàn viên, mỗi người trong đó đều được phân công tham gia các hoạt động văn hóa. Mỗi dịp lễ hội hay hội diễn văn hóa dân gian, hình ảnh hai mẹ con bà H'Brơi cùng biểu diễn đã trở nên quen thuộc. Giữa tiếng cồng chiêng, tiếng hát dân ca mượt mà, sâu lắng của mẹ, Nghệ nhân H'Brơi, người con gái H’Như với sức trẻ và tình yêu bon làng như cháy hết mình trong những điệu múa uyển chuyển, nhịp nhàng, rực lửa. Điệu múa mẹ - con người Mnông ấy trở thành “đặc sản” văn hóa Nâm Nung và “gặt hái” được nhiều giải thưởng về biểu diễn văn hóa, nghệ thuật dân gian của tỉnh và khu vực.