Chị Vàng Thị Cầu“Phụ nữ có việc làm, có thu nhập là sẽ có sự bình đẳng và được tôn trọng, yêu thương” - đó là khẳng định của chị Vàng Thị Cầu, người sáng lập Hợp tác xã Lanh Trắng, tỉnh Tuyên Quang.
Chị Vàng Thị Cầu là người dân tộc Mông, sinh ra và lớn lên tại xã Sà Phìn, nơi có dinh thự của “Vua Mèo” vang tiếng. Từ khi còn nhỏ, chị Cầu đã được mẹ truyền dạy cách làm ra những chiếc váy, áo trắng của người Mông bằng sợi lanh. Chị thành thạo tới gần 40 công đoạn, từ trồng, chăm sóc, tước vỏ, se lanh, kéo sợi, dệt vải, hấp, nhuộm, vẽ hoa văn, thêu thùa, may thành sản phẩm.
Khi váy áo sản xuất công nghiệp được đưa từ dưới xuôi lên hoặc nhập khẩu từ Trung Quốc sang vừa đắt đỏ, vừa không đẹp, không bền đang dần thay thế cho váy áo dệt theo cách truyền thống. Lớp người già bất lực, canh cánh nỗi lo mất nghề truyền thống. Lớp người trẻ quay cuồng trong nỗi lo cơm, áo, gạo, tiền nên chẳng mấy ai tha thiết học nghề dệt cổ truyền của dân tộc.
Để giải quyết nỗi lo của người già và tạo cơ hội sinh kế cho người trẻ, sẵn có kiến thức nghề dệt lanh truyền thống, tháng 3/2018, chị Cầu tổ chức các lớp dạy nghề cho nhiều chị em phụ nữ Mông; đồng thời sáng lập ra Hợp tác xã Lanh Trắng. Hồi đó, chị mạnh dạn xin UBND huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ (nay là tỉnh Tuyên Quang) cấp cho gần 200ha đất để trồng cây lanh, hình thành một chuỗi cung ứng khép kín từ cung cấp nguyên liệu đến sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Kết hợp với số vốn ít ỏi vay ngân hàng, chị cùng một số thành viên sáng lập bắt đầu khởi nghiệp. Đến nay, Hợp tác xã có hàng chục thành viên đều là người dân tộc Mông và tạo việc làm cho gần trăm người dân xã Sà Phìn và các xã lân cận.
Nhiều sản phẩm lanh trắng do chị Vàng Thị Cầu được thị trường trong và ngoài nước ưa chuộngCó một điểm rất đặc biệt ở Hợp tác xã Lanh Trắng đó là trừ chị Vàng Thị Cầu, còn lại các thành viên khác đều từng có những năm, tháng cuộc đời đầy bất hạnh. Trong đó có 2 chị từng là nạn nhân buôn người; 2 chị là người khuyết tật, 10 chị từng là nạn nhân của bạo lực gia đình; 5 chị thuộc gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn; chỉ duy nhất một anh từng là tác nhân của bạo lực gia đình, nay đang là thành viên của Hợp tác xã.
Các thành viên đều coi Hợp tác xã Lanh Trắng là điểm tựa vững chắc cho cuộc đời mình. Trở thành thành viên của Hợp tác xã với mức thu nhập từ 9 - 10 triệu đồng/người/tháng đã thực sự giúp họ từng bước vượt lên đói nghèo, bệnh tật, thoát khỏi cảnh bế tắc, chủ động trong cuộc sống, dần hòa nhập với cộng đồng.
Giờ đây, các thành viên của Hợp tác xã Lanh Trắng đã cùng nhau làm ra được hơn 45 loại sản phẩm thủ công mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Mông; một số sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP. Sản phẩm của hợp tác xã được bày bán tại chỗ, phục vụ nhu cầu mua sắm hàng lưu niệm của du khách, nhất là du khách nước ngoài và xuất khẩu sang Canada, Australia, Italya, Nhật Bản…
Không chỉ góp phần lưu giữ và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc nghề dệt thổ cẩm truyền thống của dân tộc Mông, những việc làm của chị Vàng Thị Cầu, của Hợp tác xã Lanh Trắng, của những người phụ nữ dân tộc Mông nơi đây đã chứng minh rằng khi người phụ nữ dám mạnh mẽ vươn lên, có việc làm, có thu nhập, họ sẽ được tôn trọng, được yêu thương, góp phần tạo ra bình đẳng giới trong gia đình, ngoài xã hội. Hơn thế, nhiều người còn có cơ hội làm lại cuộc đời, thậm chí đang tự mình dệt thêu nên cuộc sống mới tốt đẹp hơn.
Hợp tác xã Lanh Trắng nằm ngay cạnh dinh thự của “Vua Mèo” vang bóng một thời, nay là một điểm du lịch không thể bỏ qua của du khách trên hành trình đến với Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn. Sự tồn tại của Hợp tác xã ngay giữa trung tâm xã Sà Phìn còn tạo thêm một điểm nhấn về du lịch làng nghề truyền thống, đồng thời trở thành địa chỉ kết nối yêu thương, hạn chế tình trạng bạo lực gia đình, buôn bán phụ nữ qua biên giới, góp phần bảo đảm quyền con người ở nơi biên cương xa xôi cực Bắc Tổ quốc./.
