MuongLo Farmstay - Mô hình du lịch cộng đồng truyền cảm hứng

Được truyền cảm hứng từ một mô hình thành công ở miền cát trắng tỉnh Ninh Thuận (cũ) và nhận thấy mô hình homestay ở các tỉnh Tây Bắc đã bão hòa, năm 2018, chị Đinh Thị Đương ở bản Lục 1, phường Cầu Thin, tỉnh Lào Cai đã quyết định chuyển đổi khu vực trước đây đang làm vườn, ao, chuồng của gia đình thành một farmstay.

Năm 2020, MuongLo Farmstay chính thức khai trương ở bản Lụ 1, nơi người Mường sống quần cư đã hàng trăm năm; là farmstay đầu tiên của Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái (cũ) và được thiết kế như “nơi níu lại ký ức” của người Mường. Chị Đương đặt tên cho farmstay của mình là MuongLo bởi niềm tự hào đang sinh sống trên cánh đồng Mường Lò - vựa lúa lớn thứ nhì Tây Bắc, nơi tụ cư của 12 dân tộc thiểu số, trong đó có dân tộc Mường của chị.

Đến với MuongLo Farmstay, du khách được đắm chìm trong những xúc cảm âm thanh của mỗi buổi sáng là tiếng gà gáy lẫn trong mùi khói bếp, mỗi bữa cơm là một câu chuyện, mỗi nếp nhà là một lớp ký ức; được thưởng thức ẩm thực, rượu men lá cùng mùi hương tươi rói của cỏ cây, hoa lá, mùi lúa chín trên những cánh đồng rộng lớn cùng tình người nồng hậu, mến khách.

Trong hành trình chinh phục du khách, MuongLo Farmstay liên kết với các hộ dân trong bản để đảm bảo nguồn cung hậu cần. Toàn bộ món ăn đều sử dụng nguyên liệu do dân bản làm ra, được chế biến theo công thức riêng của người Mường, mang màu sắc, hương vị của tự nhiên nên tốt cho sức khỏe. Buổi tối, MuongLo Farmstay tổ chức giao lưu văn hóa bằng những tiết mục văn nghệ đầy màu sắc dân tộc.

Gần đây, chị Đương bắt đầu hồi sinh nghề dệt thổ cẩm Mường bằng cách mời các nghệ nhân mở lớp truyền dạy cho thế hệ trẻ và tạo không gian để du khách được tận tay chạm vào từng sợi chỉ, từng hoa văn.

Chị vẫn nhớ, ngày trước, ở mỗi mái nhà người Mường, tiếng “cốc cốc… lách cách” của khung cửi luôn vang lên đều đặn như nhịp thở của bản làng. Những bàn tay mẹ, tay bà cần mẫn dệt nên váy áo, khăn, chăn ấm, gửi vào từng đường chỉ tình yêu và niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc. Mỗi hoa văn, mỗi sắc màu đều có ý nghĩa riêng: màu chàm trầm như núi, sắc đỏ như lửa sưởi, sắc trắng như sương sớm phủ trên nương. MuongLo Farmstay muốn hồi sinh nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm ra tấm vải mà để giữ lại phần hồn Mường cho mai sau.

Hơn 7 năm hoạt động, MuongLo Farmstay đã đón nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế… Những người đã đến đây đều dành cho MuongLo Farmstay lời nhận xét tốt đẹp. Bà Sylvie Serouart - du khách Pháp vui vẻ nói: “MuongLo Farmstay đã giúp tôi khám phá và tìm hiểu thêm rất nhiều điều về bản sắn văn hóa, cảnh vật, con người, món ăn… nơi đây”.

MuongLo Farmstay mang lại cho bà chủ trẻ doanh thu khoảng 1 tỷ đồng/năm. Nhưng chị thẳng thắn chia sẻ, làm du lịch cộng đồng mà chỉ nghĩ đến lợi nhuận thì không bền, bởi gốc của mô hình này không phải là tiền mà là cộng đồng - con người - bản sắc. Chỉ khi dân bản được sống tốt, được giữ gìn phong tục, được là chính họ thì du lịch mới có hồn.

Hành trình làm du lịch cộng đồng đã giúp chị Đương đúc rút được 3 bài học đắt giá. Đầu tiên là phải làm bằng cái tâm và sự kiên nhẫn. Vì cộng đồng là nơi có truyền thống, có tập quán riêng, không thể ép đồng bào thay đổi để phục vụ du lịch mà phải sống cùng họ, hiểu họ và cùng họ bước đi. Thứ đến là tôn trọng văn hóa nhưng phải biết cách kể lại. Khách du lịch cần được trải nghiệm, được kể chuyện, được chạm tay vào văn hóa. Cuối cùng là không bao giờ được để “mất chất”. vì nhiều nơi sau một thời gian làm du lịch thì bê tông hóa, hiện đại hóa. MuongLo Farmstay chọn cách giữ nguyên từng cánh cửa gỗ xưa, cái thúng cũ treo trên vách, cả tiếng gió hun qua mái lá bởi đó là điều khiến người ta nhớ mãi không bao giờ quên.