Văn học nghệ thuật

(DTTG) - Trong kho tàng văn hóa truyền thống của đồng bào Ê-đê, nghề dệt thổ cẩm không chỉ tạo nên những sản phẩm phục vụ đời sống mà còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, tín ngưỡng và thẩm mỹ của cộng đồng. Trên từng tấm vải, những đường nét hoa văn cùng màu sắc chủ đạo đã trở thành “ngôn ngữ” riêng, phản ánh thế giới quan, quan niệm sống và sự gắn bó mật thiết giữa con người với thiên nhiên của người dân Tây Nguyên.

(DTTG) - Loại hình bảo tàng học hấp dẫn nhất là loại hình có thể kể một câu chuyện đủ sâu sắc để theo chân du khách ngay cả khi họ đã rời khỏi bảo tàng.

(DTTG) - Từ xa xưa đến hiện đại, hoa sen vẫn luôn là biểu tượng văn hóa, là tụ hội của tinh hoa đất trời trong tâm hồn người Việt.

(DTTG) - Giữa thảm xanh bạt ngàn của Khu bảo tồn thiên nhiên Kon Chư Răng, tỉnh Gia Lai, sắc vàng của hoa lim xẹt bỗng bừng lên như một đốm sáng giữa đại ngàn, làm rung động không gian tĩnh lặng của rừng già. Không ồn ào mà đầy mê hoặc, mùa hoa ấy khiến khu rừng như khẽ chuyển mình, từng nhịp gió cũng trở nên mềm hơn, ánh sáng cũng trở nên dịu hơn. Và trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, thiên nhiên dường như đang kể một câu chuyện rất riêng về sự lặng lẽ, về thời gian, và về vẻ đẹp chỉ nở rộ khi người ta đủ chậm để cảm nhận.

(DTTG) - Tháng Năm ở Điện Biên luôn mang một cảm giác rất riêng. Ngày không đến bằng sự náo nhiệt của một mùa du lịch mà gợi cho tôi cảm giác như một ngọn lửa được nhóm lên rất khẽ, âm ỉ mà bền bỉ, cháy trong ký ức, trong con người và trong nhịp sống hôm nay. Sinh ra và lớn lên ở Điện Biên, tôi đã quen với cảm giác ấy qua nhiều năm, nhưng năm nay, khi vùng đất lịch sử bước qua dấu mốc 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, ngọn lửa đó dường như hiện lên rõ hơn bao giờ hết. Nó không còn là một ẩn dụ xa xôi, mà hiện diện trong từng hoạt động, từng cuộc gặp, từng câu chuyện được kể lại trong những ngày tháng Năm.

(DTTG) - Trong dòng chảy của nền văn học Việt Nam hiện đại, Nhà thơ Nông Quốc Chấn (1923-2002), dân tộc Tày, quê ở xã Đán Cốc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn cũ (nay là tỉnh Thái Nguyên) hiện lên như một gương mặt đặc biệt. người đã đưa tiếng nói của núi rừng Việt Bắc vào thi ca, làm giàu thêm bản sắc của văn học dân tộc thiểu số và góp phần định hình một không gian thẩm mỹ riêng biệt trong nền văn học nước nhà. Thơ ông không chỉ là tiếng lòng cá nhân, mà còn là tiếng nói cộng đồng; không chỉ là nghệ thuật, mà còn là ký ức, là văn hóa, là linh hồn của cả một vùng đất…

(DTTG) - Bài kệ "Vị pháp thiêu thân" (hay Lời nguyện tâm quyết) của Bồ Tát Thích Quảng Đức được viết trước ngày tự thiêu (11/6/1963) nhằm khẳng định mục đích cao thượng: hy sinh thân mình để bảo vệ chính pháp và phản đối chính sách đàn áp Phật giáo. Bài kệ thể hiện tinh thần bi, trí, dũng, quyết tâm hy sinh vì đạo pháp.

(DTTG) - Tôi biết đến những ngôi đền từ rất sớm, như một phần ký ức không thể tách rời của tuổi thơ. Năm tôi lên sáu, mẹ dắt tôi đến đền Bảo Ninh - nơi thờ Đức Thánh Trần, cũng từng là cơ sở hoạt động bí mật của Huyện ủy Hải Hậu (tỉnh Nam Định, nay thuộc tỉnh Ninh Bình) thời kháng chiến chống Pháp. Một buổi thu, trời trong và cao, cờ hội mang chữ “Đông A” phấp phới, sắc cúc vàng phủ kín sân đền.

(DTTG) - Có những vùng đất không chỉ làm mê hoặc lòng người bỡi cảnh sắc thiên nhiên, mà còn níu chân người ta bằng chiều sâu văn hóa. Tuyên Quang là một nơi như thế. Ở đó, mỗi con đèo, mỗi bản làng đều kể câu chuyện về con người và bản sắc. Và trong hành trình khám phá vùng đất địa đầu Tổ quốc ấy, trang phục truyền thống của người Lô Lô hiện lên như một “tấm bản đồ văn hóa” sống động, nơi từng đường kim mũi chỉ lưu giữ ký ức, niềm tin và tâm hồn của cả một cộng đồng…

(DTTG) - Giữa những dãy núi trùng điệp của Hà Giang, Sơn La, Điện Biên hay Lào Cai, khi sương sớm còn phảng phất trên nương ngô, có một âm thanh quen thuộc vang lên như nhịp thở của đất trời, trầm bổng, da diết mà sâu lắng. Đó là tiếng khèn Mông. Âm thanh ấy không chỉ là tiếng nhạc, mà còn là tiếng lòng, là ký ức, là linh hồn của cả một cộng đồng người sống gắn bó với núi rừng.

(DTTG) - Cây cau không còn xa lạ với người Việt. Ai đã từng chơi trò kéo trượt với mo cau, dùng quạt mo cau, ăn cơm nắm mo cau... chắc hẳn sẽ nhớ như in một miền ký ức tuổi thơ tươi đẹp, thơm dịu ngọt mùi mo cau!

(DTTG) - Trong tiếng trống, tiếng chiêng và nhịp khèn dìu dặt, những vòng tay nối nhau thành vòng tròn bất tận, biểu tượng thiêng liêng của tinh thần đoàn kết, của niềm tin và khát vọng ấm no. Đó chính là thông điệp của điệu xòe Thái trên vùng núi rừng Tây Bắc.

(DTTG) - Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên trải rộng suốt các tỉnh: Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Chủ nhân của di sản văn hóa quý giá và đặc sắc này là 17 dân tộc thiểu số thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Á (Austro-Asian) và Nam đảo (Austronesian) sống trên khu vực cao nguyên Trung Bộ của Việt Nam.

(DTTG) - Trong thế giới quan của người Hà Nhì tại Điện Biên, nghệ thuật không nằm trong những nhà hát lộng lẫy, mà ẩn mình trong những vật dụng lao động thô sơ nhất. Ở đó, điệu múa ống nước (Tum bò sò) và vũ điệu sản xuất (Te ma ú) đã trở thành một loại hình nghệ thuật độc bản, nơi những chiếc ống tre khô khốc bỗng chốc hóa thân thành nhạc khí, dệt nên bản giao hưởng giữa con người và núi rừng Tây Bắc.

(DTTG) - Với dân tộc Tày ở Thái Nguyên, múa bát là một phần không thể thiếu trong hoạt động lễ hội. Từ lễ cầu mùa, mừng cơm mới, nhà mới, đám cưới... đến các sinh hoạt cộng đồng, điệu múa này luôn được trình diễn mang theo sức hút đặc biệt.

(DTTG) - Nếu đến Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cũ (nay là tỉnh Gia Lai) mà chưa một lần dừng chân ở Ghềnh Ráng, nơi có mộ thi sĩ Hàn Mặc Tử trên đồi Thi Nhân thì chuyến đi dường như vẫn còn dang dở… Bởi nơi đây không chỉ là một danh thắng nổi tiếng, mà còn là không gian văn hóa tâm linh đặc biệt, gắn liền với cuộc đời và thi ca của một trong những thi sĩ tài hoa nhất phong trào Thơ mới Việt Nam…