Văn học nghệ thuật

(DTTG) - Kho tàng dân ca của đồng bào Dao đỏ tại Cao Bằng có nhiều làn điệu đa dạng với các cung bậc cảm xúc phong phú. Những lời ca tiếng hát này phản ánh sinh động đời sống tinh thần của cộng đồng: từ việc ca ngợi Đảng, Bác Hồ, quê hương, tinh thần hăng say lao động, biểu dương gương người tốt việc tốt, cho đến tình yêu đôi lứa, tình cảm gia đình và tình làng nghĩa xóm. Bên cạnh ý nghĩa giáo dục và kết nối, các khúc dân ca còn mang tính phản biện xã hội sâu sắc khi lên án cái ác, bài trừ thói hư tật xấu, các hủ tục…

(DTTG) - Múa bóng rỗi là một loại hình nghệ thuật múa hát nghi lễ gắn bó mật thiết với tín ngưỡng thờ nữ thần, đặc biệt là tục cúng Bà của cư dân Nam Bộ. Điệu múa này là sự kết hợp giữa hát rỗi và múa bóng, các nghệ nhân vừa thực hiện vai trò dâng lễ, cầu an, tạ ơn thần linh, vừa mang đến cho cộng đồng một không gian nghệ thuật dân gian giàu sức hấp dẫn.

(DTTG) - Giữa thung lũng Mường Lò, những vòng xòe nối dài trong tiếng đàn, tiếng hát và ánh lửa, đưa du khách hòa vào không gian văn hóa của người Thái. Từ sáu điệu xòe cổ, nghệ thuật dân vũ này đã trở thành nét văn hóa đặc sắc, góp phần làm nên sức hút riêng của Mường Lò.

(DTTG) - “Em có bằng lòng về quê mẹ cùng anh” là một lời ngỏ tình yêu được cất lên từ những điều rất đỗi bình dị, như: câu hò, câu ví, chợ quê, trái ngọt, chè xanh và một miền đất còn nhiều nhọc nhằn. Đằng sau lời mời gọi tưởng như riêng tư ấy là một câu chuyện rộng hơn về tình yêu, cội nguồn và sự lựa chọn đồng hành với một con người qua cả những vui buồn của quê hương…

(DTTG) - Mang theo âm thanh của núi rừng, tiếng đàn Chapi là niềm tự hào và là món ăn tinh thần không thể thiếu của người Raglai ở vùng cao tỉnh Khánh Hòa. Từ ống tre đơn sơ, qua đôi bàn tay khéo léo của nghệ nhân, tiếng đàn lúc trầm lúc bổng đã chuyên chở tâm tình của bao thế hệ. Dù thời gian đổi thay, âm điệu mộc mạc ấy vẫn đang được những con người tâm huyết nơi đây bền bỉ nâng niu, gìn giữ cho tiếng lòng của đồng bào mãi ngân vang.

(DTTG) - Trong đời sống văn hóa của đồng bào Hrê ở thôn Ba Thành, xã Ba Động, tỉnh Quảng Ngãi, đàn Ra ngói không chỉ tạo nên những thanh âm độc đáo, đồng thời còn lưu giữ ký ức về một phương thức giao duyên giàu chất thơ. Trước nguy cơ mai một, những nghệ nhân am hiểu nhạc cụ truyền thống đang nỗ lực gìn giữ tiếng đàn như một phần hồn cốt văn hóa dân tộc.

(DTTG) - Nghệ thuật múa của người Cơ-tu không phải là màn trình diễn đơn thuần, mà là nhịp đập tâm hồn gắn chặt với đời sống cộng đồng. Ở đó, mỗi bước nhảy theo tiếng chiêng, tiếng trống là sợi dây gắn kết con người với thiên nhiên, thần linh và dòng chảy truyền thống không bao giờ đứt gãy.

(DTTG) - Có những âm thanh chỉ cần một lần nghe đã khiến người ta nhớ về một vùng đất. Ví như tiếng khèn gọi bạn giữa núi cao, tiếng đàn tính ngân trong đêm Then, một câu hát giao duyên hay nhịp chiêng vang lên giữa lễ hội… Những thanh âm ấy không chỉ làm nên vẻ đẹp của âm nhạc dân gian dân tộc thiểu số, đồng thời còn mang theo ký ức, tâm hồn và cách cộng đồng nhìn nhận về con người, quê hương, thiên nhiên. Trong đời sống hiện đại, khi âm nhạc có thể đến với chúng ta chỉ bằng một cú chạm trên màn hình, những thanh âm truyền thống càng khiến người ta suy nghĩ về giá trị của căn cước văn hóa.

(DTTG) - Ở những bản làng người Xạ Phang giữa núi rừng Điện Biên, có một thứ “ngôn ngữ” không cất thành lời, được kể bằng những đường kim, mũi chỉ và sắc màu trên đôi giày vải. Đó là liển hài - những đôi giày thêu thủ công mang theo ký ức văn hóa, sự khéo léo và tâm hồn của người phụ nữ Xạ Phang.

(DTTG) - Được xem là “hồn thiêng xứ Mường”, Mo Mường - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đang đứng trước dấu mốc quan trọng khi có cơ hội được UNESCO ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Hành trình ấy không chỉ nhằm bảo tồn một loại hình di sản quý giá mà còn góp phần lan tỏa những giá trị đặc sắc của văn hóa Mường trong đời sống đương đại.

(DTTG) - Với Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi), “Tình ca Măng Đen” của nhạc sĩ Ngọc Tường đã biến một vùng đất trên đại ngàn Tây Nguyên với là gió mưa,, rừng thông, màu đất đỏ đến những hố bom năm xưa, tất cả được chuyển hóa thành câu chuyện tình yêu và niềm tin vào sự hồi sinh của một vùng đất Tây Nguyên…

(DTTG) - Từ những bắp ngô nếp còn căng sữa trên nương, đồng bào Tày, Nùng ở Cao Bằng đã làm nên một loại bánh mộc mạc mà tinh tế. Bánh ngô non không chỉ níu chân người thưởng thức bởi vị ngọt thanh, dẻo thơm mà còn lưu giữ trong mình câu chuyện về nương ngô, về bàn tay người phụ nữ vùng cao và những ký ức thân thương của bao thế hệ.

(DTTG) - Trong nhịp sống hiện đại, khi trang phục truyền thống ngày càng ít xuất hiện trong đời thường, người Dao ở xã Thống Nhất, tỉnh Quảng Ninh, vẫn bền bỉ gìn giữ những mũi kim, đường chỉ đã được trao truyền qua nhiều thế hệ. Từ bàn tay của các bà, các mẹ đến lớp trẻ hôm nay, nghề thêu không chỉ tạo nên vẻ đẹp của trang phục mà còn là cách cộng đồng lưu giữ ký ức, phong tục và bản sắc văn hóa của mình.

(DTTG) - Người Sán Chay ở Thái Nguyên có bề dày văn hoá với nhiều thiên truyện cổ, thơ ca, hò, vè, múa trống, múa xúc tép, múa chim gâu, múa đâm cá, múa thắp đèn và rất nhiều loại nhạc cụ phong phú gồm các loại thanh la, não bạt, trống, chuông, kèn… Song độc đáo nhất là trống đất và khèn ống nứa.

(DTTG) - “Đi tìm lời ru nữ thần mặt trời” của nhạc sĩ Y Phôn K’Sor là một trong những ca khúc giàu bản sắc Tây Nguyên, nơi hành trình tìm kiếm mặt trời trở thành hành trình tìm về cội nguồn. Qua hình ảnh thiên nhiên, dấu chân cha ông và lời ru của nữ thần, tác phẩm gợi lên khát vọng nhận diện bản thân, gìn giữ ký ức cộng đồng và tìm thấy tiếng nói văn hóa của chính mình…

(DTTG) - Có những hương vị không cần đậm đà vẫn khiến người ta nhớ mãi. Có những thức quà chẳng quý giá nhưng chỉ cần bắt gặp sau bao năm xa cách, cả một miền ký ức bỗng thức dậy. Với đồng bào các dân tộc thiểu số ở tỉnh Cao Bằng, mác nồm mò là một hương vị như thế - mộc mạc, thanh lành, gắn với những cánh rừng, những nương ngô, nương lúa và những năm tháng lớn lên trong vòng tay núi rừng quê hương...