(DTTG) -Tóm tắt: Việt Nam là quốc gia thống nhất, đa dân tộc, tương ứng hệ thống ngôn ngữ phong phú, phản ánh bề dày lịch sử và tri thức văn hóa tộc người đặc sắc. Tuy nhiên, dưới tác động của toàn cầu hóa, đô thị hóa và xu thế đồng nhất ngôn ngữ trong giáo dục - truyền thông hiện đại, nhiều tiếng nói dân tộc thiểu số đang suy giảm môi trường sử dụng, thậm chí đứng trước nguy cơ mai một. Trong bối cảnh đó, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát triển tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số. Bài viết phân tích một số kết quả triển khai thực hiện chính sách.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của du lịch văn hóa; Phân tích tài nguyên và thực trạng phát triển du lịch văn hóa; Đánh giá những tác động đa chiều của du lịch văn hóa đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong kỷ nguyên mới của đất nước.
(DTTG) - Tóm tắt: Người Hà Nhì ở tỉnh Lào Cai, chủ yếu thuộc nhóm Hà Nhì Đen, sinh sống tập trung tại khu vực vùng núi cao xã Bát Xát. Trong quá trình cư trú và canh tác lâu dài, cộng đồng này đã hình thành mối quan hệ gắn bó mật thiết với rừng, coi rừng vừa là không gian sinh tồn vừa là thực thể linh thiêng trong đời sống văn hóa và tín ngưỡng. Trên nền tảng kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp và hệ thống quan niệm truyền thống, người Hà Nhì đã xây dựng một hệ thống tri thức dân gian phong phú trong ứng xử với rừng, thể hiện qua các quy ước cộng đồng, luật tục, nghi lễ tín ngưỡng và tập quán canh tác nhằm khai thác hợp lý và bảo vệ tài nguyên rừng một cách bền vững. Bài viết tập trung phân tích nội dung và vai trò của các tri thức dân gian trong bảo vệ rừng của người Hà Nhì, qua đó làm rõ những giá trị văn hóa - xã hội và ý nghĩa thực tiễn của hệ tri thức này đối với công tác quản lý tài nguyên rừng và phát triển bền vững ở địa phương hiện nay.
(DTTG) - Vùng đất Ninh Thuận - nay thuộc tỉnh Khánh Hòa sau điều chỉnh địa giới hành chính, từ lâu được biết đến là “bảo tàng sống” của văn hóa Chăm. Giữa nắng gió khắc nghiệt miền duyên hải Nam Trung Bộ, những tháp cổ trầm mặc, những điệu múa uyển chuyển, tiếng trống Ginăng rộn ràng và những làng nghề truyền thống bền bỉ qua thời gian đã tạo nên một không gian văn hóa độc đáo, giàu bản sắc. Trong bối cảnh phát triển mới, việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Chăm không chỉ là nhiệm vụ gìn giữ cội nguồn, mà còn là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích sâu sắc tính ưu việt và nhất quán trong chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với vấn đề dân tộc, coi đây là vấn đề chiến lược, xuyên suốt và mang ý nghĩa sống còn trong sự nghiệp cách mạng. Từ nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn lịch sử, chính sách dân tộc Việt Nam luôn khẳng định rõ nguyên tắc “bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển”, thể hiện rõ bản chất nhân văn, tiến bộ và linh hoạt của một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Qua đó, nêu bật các giá trị cốt lõi tạo nên sự nhất quán trong chính sách dân tộc, đồng thời làm rõ những thành tựu thực tiễn nổi bật trong phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh đó, bài báo cũng chỉ ra các thách thức hiện nay và đề xuất định hướng trong thời kỳ mới, nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, gìn giữ bản sắc văn hóa, nâng cao nội lực cộng đồng và đảm bảo phát triển bền vững, hài hòa trong một Việt Nam thống nhất - đa dạng.
(DTTG) - Tóm tắt: Tri thức địa phương của các cộng đồng dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc là nguồn lực văn hóa, xã hội có giá trị đặc biệt, hình thành qua quá trình thích ứng lâu dài với điều kiện sinh thái, môi trường đặc thù. Bài viết phân tích cấu trúc, chức năng và cơ chế vận hành của tri thức địa phương trong các lĩnh vực như quản lý tài nguyên, canh tác nông nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học, tổ chức cộng đồng và điều chỉnh quan hệ xã hội. Trên cơ sở đó, nghiên cứu luận giải vai trò của tri thức địa phương đối với phát triển bền vững, đồng thời chỉ ra những thách thức đặt ra trong bối cảnh hiện đại hóa, biến đổi khí hậu và hội nhập kinh tế. Đồng thời, bài viết đề xuất các định hướng và giải pháp nhằm tích hợp hiệu quả tri thức địa phương vào chiến lược phát triển vùng, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng, an sinh và gìn giữ bản sắc văn hóa.
