(DTTG) - Tóm tắt: Trong lịch sử nhân loại, tôn giáo luôn tìm cách thích nghi với các phương tiện truyền thông để lan tỏa đức tin, từ những bản chép tay trên da thú, sự ra đời của máy in Gutenberg cho đến sóng phát thanh và truyền hình. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Internet và các nền tảng xuyên biên giới đã tạo ra một cuộc cách mạng thực sự. Bài viết tập trung phân tích sự dịch chuyển của các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo từ không gian thực sang không gian mạng tại một số quốc gia. Dù đối mặt với nhiều thách thức về tính xác thực và quản lý nhà mạng, các hoạt động tôn giáo trực tuyến đang trở thành một phần không thể tách rời của đời sống tôn giáo hiện đại, đặc biệt sau cú hích của đại dịch COVID-19.
(DTTG) - Tóm tắt: Do điều kiện tự nhiên phức tạp, địa hình chia cắt và xuất phát điểm phát triển thấp, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn còn nhiều hạn chế về kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Bài viết phân tích sự cần thiết và vai trò của hệ thống kết cấu hạ tầng đối với phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trên cơ sở tổng hợp số liệu và phân tích các chính sách phát triển vùng, bài viết khẳng định phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội là giải pháp nền tảng nhằm thúc đẩy tăng trưởng, giảm nghèo bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng dân tộc thiểu số và miền núi với các vùng khác của đất nước.
(DTTG) -Tóm tắt: Quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền cơ bản của công dân, được Hiến pháp và pháp luật Việt Nam ghi nhận, là điều kiện quan trọng để người dân thực hiện các quyền khác và tham gia vào đời sống chính trị - xã hội của quốc gia. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, quyền này càng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh điều kiện kinh tế - xã hội, hạ tầng thông tin và trình độ tiếp cận không đồng đều. Bài viết phân tích khuôn khổ chính sách, pháp luật về bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân tộc thiểu số; đánh giá kết quả thực tiễn triển khai trong thời gian qua để thấy rõ những nỗ lực của Việt Nam, nhất là của Bộ Dân tộc và Tôn giáo trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin cho người dân tộc thiểu số một cách thực chất, hiệu quả.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích cơ sở pháp lý đối với quyền bầu cử, ứng cử - quyền chính trị quan trọng của người dân tộc thiểu số ở Việt Nam; Các điều kiện bảo đảm thực thi quyền này trong cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích yêu cầu đổi mới cách tiếp cận chính sách dân tộc ở Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 trên cơ sở tổng hợp, đối chiếu các văn kiện của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các thông tin công khai về kết quả thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025. Trong bối cảnh Quốc hội đã phê duyệt Chương trình Mục tiêu quốc gia tích hợp giai đoạn 2026-2035, bài viết lập luận rằng trọng tâm cải cách không chỉ là tăng nguồn lực mà phải chuyển từ logic “bù đắp thiếu hụt” sang logic “tạo năng lực phát triển”, lấy con người làm trung tâm, năng lực nội sinh làm nền tảng và kết quả phát triển làm chuẩn đánh giá. Bài viết đồng thời nhận diện các thách thức dự báo khi tích hợp 03 chương trình mục tiêu quốc gia thành 01 chương trình. Trên cơ sở đó, đề xuất các định hướng đổi mới nhằm nâng cao hiệu quả chính sách dân tộc, thu hẹp chênh lệch phát triển và củng cố phát triển bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Phát huy vai trò của cộng đồng dân tộc thiểu số trong phát triển kinh tế vùng miền núi là yêu cầu then chốt nhằm bảo đảm tăng trưởng bao trùm và bền vững trong bối cảnh hiện nay. Cộng đồng dân tộc thiểu số không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà còn là chủ thể nắm giữ các nguồn lực nội sinh quan trọng như tri thức địa phương, kinh nghiệm sản xuất, vốn xã hội và các giá trị văn hóa đặc thù. Nghiên cứu này tiếp cận theo hướng phát triển dựa vào cộng đồng, phân tích vai trò của cộng đồng dân tộc thiểu số trong tổ chức sản xuất, quản lý và khai thác bền vững tài nguyên, cũng như tham gia vào chuỗi giá trị kinh tế vùng miền núi. Trên cơ sở đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra, bài viết nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi từ cách tiếp cận hỗ trợ, trợ cấp sang cách tiếp cận trao quyền, nâng cao năng lực và khơi dậy nội lực cộng đồng. Qua đó, nghiên cứu góp phần cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách phát triển kinh tế vùng miền núi theo hướng bền vững, lấy cộng đồng dân tộc thiểu số làm trung tâm.
(DTTG) - Tóm tắt: Một trong các quan điểm về công tác dân tộc trong thời kỳ mới thể hiện tại Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 12/3/2003 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Khóa IX là “quan tâm phát triển, bồi dưỡng nguồn nhân lực”. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chất lượng nguồn nhân lực vừa là điểm nghẽn, vừa là chìa khóa để tạo đột phá. Trên cơ sở hệ thống hóa quan điểm của Đảng, chính sách của Nhà nước và phân tích thực tiễn giáo dục đào tạo, giáo dục nghề nghiệp, giải quyết việc làm cho người dân tộc thiểu số thời gian qua, bài viết đánh giá những kết quả đạt được, chỉ ra những bất cập. Từ đó, đề xuất một số giải pháp đào tạo nguồn nhân lực dân tộc thiểu số có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.
(DTTG) -Tóm tắt: Việt Nam là quốc gia thống nhất, đa dân tộc, tương ứng hệ thống ngôn ngữ phong phú, phản ánh bề dày lịch sử và tri thức văn hóa tộc người đặc sắc. Tuy nhiên, dưới tác động của toàn cầu hóa, đô thị hóa và xu thế đồng nhất ngôn ngữ trong giáo dục - truyền thông hiện đại, nhiều tiếng nói dân tộc thiểu số đang suy giảm môi trường sử dụng, thậm chí đứng trước nguy cơ mai một. Trong bối cảnh đó, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm bảo tồn và phát triển tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số. Bài viết phân tích một số kết quả triển khai thực hiện chính sách.
(DTTG) - Tóm tắt: Nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số là bộ phận quan trọng cấu thành bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là nguồn lực đặc thù cho phát triển kinh tế - xã hội ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bài viết tập trung phân tích giá trị, vai trò, tiềm năng của nghề truyền thống trong cộng đồng các dân tộc thiểu số đối với phát triển công nghiệp văn hóa; đồng thời chỉ ra những hạn chế, thách thức đặt ra trong quá trình bảo tồn và phát huy. Trên cơ sở đó, đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy hiệu quả nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số như một nguồn lực quan trọng cho phát triển công nghiệp văn hóa gắn với mục tiêu phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Gia Lai là địa bàn trọng điểm về tôn giáo tại khu vực Tây Nguyên, nơi đạo Tin Lành phát triển mạnh trong cộng đồng dân tộc thiểu số và có tác động sâu sắc đến đời sống kinh tế - xã hội, văn hóa và an ninh trật tự. Bài viết phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động của đạo Tin Lành tại tỉnh Gia Lai, chỉ ra những vấn đề đặt ra trong bối cảnh hiện nay, làm rõ nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích chính sách, tổng hợp tài liệu và tiếp cận thực tiễn địa phương. Kết quả cho thấy, mặc dù công tác quản lý đã đạt nhiều kết quả tích cực, song vẫn tồn tại không ít khó khăn, đặc biệt tại khu vực biên giới, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn hạn chế và yếu tố dân tộc , tôn giáo đan xen phức tạp.
(DTTG) - Tóm tắt: Kết luận số 65-KL/TW ngày 30/10/2019 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX về công tác dân tộc trong tình hình mới yêu cầu: “Đổi mới phương thức tuyển sinh theo hướng cử tuyển cho đối tượng người dân tộc thiểu số”. Sở dĩ vậy là do chính sách cử tuyển là công cụ quan trọng bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục đại học, đồng thời tạo nguồn nhân lực tại chỗ cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bài viết phân tích kết quả đạt được, nhận diện các “điểm nghẽn” chủ yếu, làm rõ nguyên nhân từ góc độ thực thi chính sách công, từ đó đề xuất định hướng điều chỉnh theo hướng nâng cao chất lượng, gắn đào tạo với nhu cầu nhân lực và trách nhiệm sử dụng, góp phần phát triển bền vững nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong một thế giới đầy biến động, khi sự phát triển vật chất chạm đến ngưỡng bão hòa và những áp lực của đời sống hiện đại ngày càng đè nặng lên tâm thức con người, một xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ đã xuất hiện: Hành trình tìm về bên trong. Không còn đơn thuần là những chuyến hành hương mang màu sắc tôn giáo thuần túy, du lịch tâm linh đang trỗi dậy như một ngành kinh tế mũi nhọn, một “đại dương xanh” tỷ đô mang lại cơ hội đổi đời cho nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Nhưng đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng, bài toán về sự cân bằng giữa “Kinh tế” và “Tâm linh”, giữa “Lợi nhuận” và “Sự linh thiêng” đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Bài viết này tập trung phân tích thực trạng và tiềm năng của kinh tế du lịch tâm linh tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm chuyển hóa di sản thành nguồn lực kinh tế bền vững, giúp ngành du lịch không chỉ “vượt bão” mà còn bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết khám phá khái niệm “ẩm thực xanh” trong phát triển du lịch cộng đồng tại miền núi thành phố Đà Nẵng, nơi các dân tộc thiểu số (Cơ-tu, Co, Xơ-Đăng…) vẫn giữ gìn thực hành truyền thống gắn bó với môi trường rừng núi. Ẩm thực xanh thể hiện qua nguyên liệu sạch (gạo rẫy đỏ, rau rừng, gà đồi, heo bản, cá suối, măng, nấm…), phương thức canh tác không hóa chất, kỹ thuật chế biến thân thiện (cơm lam ống nứa, canh thụt Zirá, thịt gác bếp, rượu tà vạc), và sử dụng vật liệu tự nhiên phân hủy sinh học (lá chuối rừng, ống tre/nứa, vỏ bầu, lá dong) để chứa đựng, gói, bày biện món ăn. Những thực hành này không chỉ bảo tồn tri thức tộc người và cân bằng sinh thái mà còn tạo trải nghiệm độc đáo cho du lịch cộng đồng, góp phần phát triển sinh kế bền vững. Tác giả nhấn mạnh cần tránh thương mại hóa quá mức để giữ nguyên giá trị văn hóa - sinh thái, đồng thời đề xuất bảo tồn giống cây địa phương và vai trò trung tâm của cộng đồng trong phát triển du lịch xanh.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích tín ngưỡng thờ Môn thần (thần Cửa) trong cộng đồng người Hoa tại Hội An, Quảng Nam xưa, nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Thông qua việc khảo sát các hình thái biểu hiện từ tranh vẽ, liễn đối đến các biểu tượng tâm linh trên cánh cửa, nghiên cứu làm rõ vai trò của Môn thần trong việc bảo vệ không gian sống và duy trì căn tính văn hóa. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra sự biến đổi và giao thoa giữa văn hóa Hoa - Việt trong việc thực hành tín ngưỡng này tại khu di sản, khẳng định giá trị của nó trong việc bảo tồn hồn cốt phố cổ.
(DTTG) - Tóm tắt: Trung Quốc còn gọi là Trung Hoa (tên chính thức Cộng hòa nhân dân Trung Hoa - People’s Republic of China) là quốc gia đa dạng về dân tộc/tộc người thiểu số (gọi chung là dân tộc) nhất ở châu Á. Nhà nước Trung Quốc ở những thể chế khác nhau đều có chính sách đối với dân tộc. Đặc biệt, hiện nay, Nhà nước Trung Quốc có những chính sách cụ thể đối với dân tộc để góp phần ổn định và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích việc phát huy hệ giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số như một nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa sinh thái theo hướng bền vững. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành giữa văn hóa học, du lịch học và phát triển bền vững, nghiên cứu làm rõ nội hàm hệ giá trị văn hóa dân tộc thiểu số, bao gồm các giá trị vật thể, phi vật thể, tri thức địa phương và lối sống gắn với môi trường sinh thái. Thông qua phân tích thực trạng, bài viết chỉ ra những tiềm năng cũng như các thách thức đặt ra trong quá trình khai thác văn hóa phục vụ du lịch, đặc biệt là nguy cơ thương mại hóa và suy giảm tính chân thực của văn hóa. Từ đó, tác giả nhấn mạnh vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đồng thời đề xuất định hướng, giải pháp gắn kết hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, bảo vệ sinh thái và phát triển du lịch, nhằm nâng cao sinh kế và thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình du nhập, phát triển và những tác động của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, bài viết làm rõ ảnh hưởng của đạo Tin Lành trên các phương diện kinh tế, đạo đức, gia đình và đời sống văn hóa - xã hội. Qua đó, khẳng định các giá trị đạo đức Tin Lành đã góp phần thay đổi nhận thức, hành vi và nếp sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích cực, phù hợp với quá trình hiện đại hóa và hội nhập xã hội. Đồng thời, bài viết cũng gợi mở một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở khu vực này.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và biến đổi xã hội diễn ra nhanh chóng, nhiệm vụ củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc đang đặt ra những yêu cầu mới, sâu sắc và rộng lớn hơn. Một trong những yếu tố quan trọng quyết định tính chất của khối đại đoàn kết chính là mức độ bình đẳng về cơ hội phát triển và chất lượng cuộc sống giữa các vùng miền, các dân tộc.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích yêu cầu gắn kết phát triển kinh tế - xã hội bền vững với bảo đảm an ninh, quốc phòng ở khu vực Tây Nguyên trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Trên cơ sở luận giải vị trí địa chính trị, tiềm năng kinh tế và những đặc thù văn hóa - xã hội của vùng, nghiên cứu làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa phát triển và bảo vệ, đặc biệt trước các thách thức mới như suy thóai tài nguyên, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống và tác động của cạnh tranh chiến lược khu vực. Qua đó, bài viết chỉ ra các hạn chế trong cơ chế phối hợp phát triển, bảo vệ và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm tăng cường năng lực quản trị, củng cố thế trận quốc phòng - an ninh, bảo đảm cho khu vực Tây Nguyên phát triển bền vững và giữ vững ổn định lâu dài.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số mạnh mẽ, kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bài viết phân tích sự đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân trong tạo việc làm, nâng cao thu nhập, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển chuỗi giá trị đặc sản và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại các địa bàn khó khăn. Trên cơ sở đó, tác giả làm rõ những thách thức về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh mà khu vực tư nhân đang đối mặt. Đồng thời, đề xuất các nhóm giải pháp nhằm phát huy vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay.
