(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu sâu về khái niệm cúng dường trong bối cảnh văn hóa và triết học Phật giáo. Bài viết đi sâu vào việc giải mã bản chất của hành vi cúng dường không chỉ như một nghi thức tôn giáo mà còn là một liệu pháp tâm lý để chuyển hóa lòng tham và bản ngã. Thông qua việc phân tích ba yếu tố cốt lõi: Chủ thể (người cho), đối tượng (vật thí) và khách thể (người nhận) xác lập hệ giá trị về cúng dường đúng pháp, đồng thời cũng cảnh báo về những biến tướng thực dụng hóa tâm linh trong xã hội hiện đại và đề xuất lộ trình thực hành dựa trên nền tảng Tam luân không tịch.
(DTDT) - Tóm tắt: Công giáo là tôn giáo có số lượng tín đồ, chức sắc đông, có phạm vi hoạt động rộng rãi trong cả nước, chỉ đứng sau Phật giáo. Vào năm 1980, trong bối cảnh cụ thể, vượt lên những vấn đề lịch sử, văn hóa, chính trị,… Giáo hội Công giáo Việt Nam đã xác định đường hướng “Sống Phúc âm giữa lòng Dân tộc” qua Thư Chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Để từ đó, nhất là khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, tình hình Công giáo ở Việt Nam có sự chuyển biến rất tích cực. Bài viết này làm rõ nội dung xã hội của Thư Chung năm 1980 và những đóng góp an sinh xã hội của Giáo hội Công giáo Việt Nam.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích mối quan hệ phức hợp giữa công nghệ và tôn giáo trong bối cảnh đương đại, bằng cách xem xét công nghệ không chỉ như một công cụ mà còn như một thực thể văn hóa, nghiên cứu chỉ ra cách tôn giáo thích nghi, sử dụng công nghệ để lan tỏa giá trị đạo đức và hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững. Đồng thời, bài viết cũng cảnh báo về những thách thức đạo đức mới nảy sinh từ trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học đối với các giáo lý truyền thống. Kết luận khẳng định rằng một sự phát triển bền vững thực sự đòi hỏi sự đối thoại liên ngành giữa tôn giáo và công nghệ.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong dòng chảy văn hóa của vùng biên viễn phía Bắc, tín ngưỡng Tứ phủ tại Lạng Sơn đóng vai trò là một trong những cột trụ tâm linh quan trọng và chi phối sâu sắc đến cấu trúc xã hội, đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân đa dân tộc. Vai trò của tín ngưỡng Tứ phủ tại Lạng Sơn mang những đặc thù riêng biệt, nơi niềm tin tâm linh hòa quyện với ý thức bảo vệ biên thùy và tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Bài viết tập trung phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ đối với đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng cư dân tại Lạng Sơn, làm rõ cách thức tín ngưỡng Tứ phủ tại đây không chỉ bảo tồn các giá trị cốt lõi của đạo Mẫu Việt Nam mà còn tiếp biến các yếu tố văn hóa tộc người để tạo nên một diện mạo tâm linh đặc thù, từ đó góp phần quan trọng vào việc cố kết cộng đồng, tộc người và phát triển các loại hình du lịch tâm linh ở Lạng Sơn.
(DTTG) - Tóm tắt: Lễ Phục sinh là sự kiện trung tâm trong đời sống đức tin của người Công giáo, gắn với niềm tin vào sự phục sinh của chúa Giê-su Ki-tô, biểu trưng cho chiến thắng sự chết và niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu. Bài viết làm rõ nguồn gốc, ý nghĩa thần học và quá trình hình thành các nghi lễ Phục sinh trong lịch sử Ki-tô giáo. Đồng thời, phân tích một số hình thức thực hành tiêu biểu trên thế giới nhằm chỉ ra sự đa dạng và thích ứng văn hóa của Công giáo. Trên cơ sở đó, bài viết tập trung làm rõ các biểu tượng đặc trưng như trứng, thỏ và hoa huệ Phục sinh, cùng thực hành nghi lễ của người Công giáo Việt Nam, thể hiện sự kết hợp giữa giáo lý và văn hóa dân tộc. Qua đó, khẳng định giá trị tôn giáo, văn hóa và xã hội của lễ Phục sinh trong đời sống đương đại.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quan niệm về bình đẳng giới thông qua lăng kính của ba hệ thống tôn giáo lớn: Phật giáo, Công giáo và Hồi giáo. Bài viết chỉ ra rằng cốt lõi giáo lý của các tôn giáo này đều chứa đựng những hạt nhân nhân bản về sự bình đẳng tâm linh. Bài viết cũng đưa ra những thách thức và xu hướng trong kỷ nguyên mới nhằm hướng tới công bằng giới.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong lịch sử nhân loại, tôn giáo luôn tìm cách thích nghi với các phương tiện truyền thông để lan tỏa đức tin, từ những bản chép tay trên da thú, sự ra đời của máy in Gutenberg cho đến sóng phát thanh và truyền hình. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Internet và các nền tảng xuyên biên giới đã tạo ra một cuộc cách mạng thực sự. Bài viết tập trung phân tích sự dịch chuyển của các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo từ không gian thực sang không gian mạng tại một số quốc gia. Dù đối mặt với nhiều thách thức về tính xác thực và quản lý nhà mạng, các hoạt động tôn giáo trực tuyến đang trở thành một phần không thể tách rời của đời sống tôn giáo hiện đại, đặc biệt sau cú hích của đại dịch COVID-19.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích tín ngưỡng thờ Môn thần (thần Cửa) trong cộng đồng người Hoa tại Hội An, Quảng Nam xưa, nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Thông qua việc khảo sát các hình thái biểu hiện từ tranh vẽ, liễn đối đến các biểu tượng tâm linh trên cánh cửa, nghiên cứu làm rõ vai trò của Môn thần trong việc bảo vệ không gian sống và duy trì căn tính văn hóa. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra sự biến đổi và giao thoa giữa văn hóa Hoa - Việt trong việc thực hành tín ngưỡng này tại khu di sản, khẳng định giá trị của nó trong việc bảo tồn hồn cốt phố cổ.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình du nhập, phát triển và những tác động của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, bài viết làm rõ ảnh hưởng của đạo Tin Lành trên các phương diện kinh tế, đạo đức, gia đình và đời sống văn hóa - xã hội. Qua đó, khẳng định các giá trị đạo đức Tin Lành đã góp phần thay đổi nhận thức, hành vi và nếp sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích cực, phù hợp với quá trình hiện đại hóa và hội nhập xã hội. Đồng thời, bài viết cũng gợi mở một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở khu vực này.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết làm rõ giá trị đạo đức trong giáo lý Tôn giáo Baha’i, do The Báb khởi xướng và Baha’u’llah phát triển. Giáo lý nhấn mạnh niềm tin vào một Thượng Đế duy nhất và sự thống nhất của các tôn giáo. Tôn giáo này đề cao các giá trị như công bằng, bình đẳng, yêu thương, đoàn kết và hướng thiện, đồng thời khuyến khích con người hoàn thiện bản thân và phụng sự xã hội. Qua đó, Baha’i hướng tới xây dựng một thế giới hòa bình, thống nhất và phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hay còn được gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại thay đổi đột biến trong nhiều chiều cạnh của đời sống xã hội. Tự động hóa, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây là những gì mà Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang lại. Công cuộc chuyển đổi số làm cho nhiều hoạt động cơ bản của lối sống cũ trở nên không phù hợp. Tôn giáo ở Việt Nam với tư cách là một thiết chế xã hội chịu sự tác động trực tiếp của Cách mạng công nghiệp 4.0. Tại Việt Nam, thực hành tôn giáo không còn bó hẹp trong không gian truyền thống mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian số. Bài viết phân tích sâu sắc cách thực hành tôn giáo tại Việt Nam đang tự điều chỉnh, thích ứng trong dòng chảy số hóa này.
(DTTG) - Tóm tắt: Ở Việt Nam, Công giáo là một tôn giáo có số lượng tín đồ, chức sắc, phạm vi hoạt động, cũng như ảnh hưởng xã hội chỉ đứng sau Phật giáo. Riêng với Công giáo ở Việt Nam bên cạnh cơ chế tổ chức giáo hội với các giáo phận, giáo xứ theo truyền thống, còn có tổ chức mang tính chất xã hội được thành lập năm 1955 tồn tại đến ngày nay là Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam. Bài viết làm rõ quá trình 70 năm hình thành và phát triển của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam từ năm 1955 đến năm 2025.
(DTTG) - Tóm tắt: Đoàn kết tôn giáo là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế. Đạo Cao Đài - Một tôn giáo nội sinh của Việt Nam, với giáo lý dung hòa, tinh thần yêu nước và phương hướng hành đạo gắn bó với dân tộc, đã có những đóng góp tích cực vào việc củng cố đoàn kết tôn giáo, ổn định xã hội và phát triển đất nước.
(DTTG) - Tóm tắt: Vài thập niên gần đây, biểu đạt và thực hành tôn giáo trên mạng Internet trở thành điểm đáng chú ý trong đời sống tôn giáo, với sự xuất hiện một hiện tượng được gọi là “tôn giáo số”. Hiện tượng này có tác động đa chiều, không chỉ trên không gian mạng mà còn với đời sống ngoài đời, vượt xa ranh giới địa lý thông thường. Các nghiên cứu lý luận trong khoảng hai thập niên qua đã có đóng góp quan trọng trong nhận diện bản chất và đặc điểm của hiện tượng tôn giáo số.
(DTTG) - Tóm tắt: Từ thập niên 90 thế kỉ XX trở lại đây đã xuất hiện và phát triển các “hiện tượng tôn giáo mới”, hay Đạo lạ, giáo phái ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Hoạt động của hiện tượng này ở nước ta đã tác động không nhỏ tới kinh tế, văn hóa, xã hội, nhất là các loại hình “hiện tượng tôn giáo mới” cực đoan. Vì vậy, trong quản lý nhà nước hiện nay nhận diện, giải quyết, ứng xử đối với hiện tượng tôn giáo mới ở Việt Nam là vấn đề cần thiết đặt ra.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong không gian văn hóa Tây Nam Bộ, sông ngòi không chỉ là thực thể địa lý mà còn là cội nguồn của các hình thái cư trú và tín ngưỡng. Sông Long Hồ không chỉ là tuyến giao thông thủy quan trọng mà còn là trục lộ văn hóa tâm linh đặc thù của tỉnh Vĩnh Long. Trải qua hàng trăm năm khẩn hoang, dọc đôi bờ dòng sông này đã hình thành một hệ thống di tích dày đặc, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng người Kinh, Hoa, Khmer. Bài viết phân tích những đặc trưng, giá trị và thực trạng hệ thống di tích ven sông Long Hồ dưới góc độ kiến trúc cảnh quan, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát huy giá trị di sản gắn liền với định hướng phát triển du lịch bền vững và chỉnh trang đô thị.
(DTTG) - Tóm tắt: Là tôn giáo nội sinh đầu tiên ở vùng đất phương Nam, ra đời vào thế kỷ XIX, Bửu Sơn Kỳ Hương đã tạo nên dấu ấn đậm nét trong đời sống văn hóa, tâm linh của người dân nơi đây. Trải qua gần 170 năm hình thành và phát triển, đạo Bửu Sơn Kỳ Hương có nhiều đóng góp đáng kể vào đời sống tinh thần của người dân Nam Bộ và tiến trình phát triển của địa phương. Bài viết phân tích sự hình thành và những ảnh hưởng sâu rộng của đạo Bửu Sơn Kỳ Hương trong đời sống người dân Nam Bộ.
(DTTG) - Tóm tắt: Ba Lan là một quốc gia Trung Âu có lịch sử khá lâu đời với những thăng trầm nhưng để lại nhiều dấu ấn quan trọng đối với châu Âu và thế giới. Ba Lan là một nước chịu ảnh hưởng sâu sắc của Công giáo. Sau năm 1945, Ba Lan trở thành nước xã hội chủ nghĩa chịu ảnh hưởng của Liên Xô trên nhiều phương diện, trong đó có nhận thức và ứng xử đối với tôn giáo. Năm 1989, Ba Lan chuyển sang thể chế chính trị mới có những thay đổi về chính sách đối với tôn giáo, đặc biệt là những nguyên tắc hiến định và mối quan hệ giữa Nhà nước với tôn giáo.
(DTTG) - Tóm tắt: Lễ thành hôn theo nghi thức tôn giáo là một nghi lễ quan trọng, đánh dấu sự xác lập mối quan hệ hôn nhân không chỉ về mặt xã hội mà còn về mặt tinh thần và tín ngưỡng. Trong nhiều tôn giáo, lễ thành hôn được xem là sự kiện thiêng liêng, thể hiện cam kết của đôi nam nữ trước cộng đồng và trước đấng thiêng liêng mà họ tôn thờ. Thông qua các nghi thức, lời tuyên hứa và biểu tượng tôn giáo, lễ thành hôn góp phần củng cố các giá trị đạo đức, trách nhiệm gia đình và sự bền vững của đời sống hôn nhân. Đặc biệt, với tín đồ của các tôn giáo, lễ thành hôn càng trở nên có ý nghĩa khi đây không chỉ là việc kết hợp giữa hai con người bởi tình yêu đôi lứa mà còn là sự gắn kết của hai tâm hồn có chung đức tin và tình cảm tôn giáo.
(DTTG) - Tóm tắt: Đất nước ta có nhiều tôn giáo cùng tồn tại, với 16 tôn giáo và số lượng tín đồ hơn 27 triệu người, chiếm khoảng 27% dân số. Các tôn giáo chứa đựng nhiều giá trị tốt đẹp, góp phần tích cực vào xây dựng đạo đức, lối sống con người Việt Nam. Từ cung cấp hệ giá trị đạo đức, tới điều chỉnh hành vi và ứng xử của con người với xã hội và môi trường tự nhiên, tôn giáo đang có vai trò gìn giữ các nét đẹp về truyền thống đạo đức và vun đắp lối sống hướng thiện, góp phần đưa con người Việt Nam tới chân - thiện - mỹ.
