(DTTG) - Tóm tắt: Trên cơ sở tiếp cận từ lý thuyết vốn xã hội và quản trị phát triển, bài viết phân tích kết quả và những vấn đề đặt ra trong quá trình thực hiện chính sách đối với người có uy tín; đồng thời đề xuất một số hàm ý chính sách từ góc độ xem người có uy tín là đối tác đồng kiến tạo quản trị cộng đồng cùng Nhà nước, phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu sâu về sự tích hợp của áo dài - biểu tượng trang phục cốt lõi mang căn tính Việt Nam - trong mỹ thuật tạo hình tượng Đức Mẹ Maria tại Việt Nam, đặc biệt qua trường hợp tiêu biểu là thánh tượng Đức Mẹ La Vang. Đứng từ hệ hình lý thuyết Hội nhập văn hóa của thần học Ki-tô giáo hiện đại và ký hiệu học văn hóa, nghiên cứu giải mã tiến trình chuyển hóa ký hiệu thị giác từ quy thức tạo hình phương Tây sang ngôn ngữ thẩm mỹ địa phương. Bài viết làm rõ rằng việc khoác lên tượng Đức Mẹ tà áo dài (áo mệnh phụ/áo bế hài) kết hợp với khăn vành dây không đơn thuần là sự thay đổi ngoại vi mang tính minh họa trang phục, mà là một chiến lược biểu đạt thần học có chiều sâu. Qua đó, hình tượng Đức Mẹ vừa bảo toàn tính thánh thiêng vô nhiễm của giáo lý Công giáo, vừa tiệm cận một cách hài hòa với tâm thức sùng bái tính nữ địa phương của người Việt mà không rơi vào xu hướng dung hợp vô nguyên tắc. Nghiên cứu đồng thời phân tích các giá trị thẩm mỹ, đóng góp của trường phái này vào kho tàng mỹ thuật dân tộc và đề xuất các định hướng bảo tồn di sản nghệ thuật thánh giáo trong bối cảnh đương đại.
(DTTG) - Tóm tắt: Đạo Cao Đài (Đại đạo Tam kỳ Phổ độ), ra đời tại Nam Bộ Việt Nam vào năm 1926, là một hiện tượng tôn giáo bản địa đặc sắc mang tính tổng hợp toàn diện. Bài viết tập trung phân tích sâu sắc cấu trúc triết lý cốt lõi của đạo Cao Đài thông qua hai trục quy chiếu: Sự dung hợp tư tưởng Tam giáo phương Đông (Phật - Lão - Nho) và sự tích hợp hệ thống các vĩ nhân, danh nhân văn hóa thế giới vào hệ thống thần điện và giáo lý. Bài viết cũng đánh giá giá trị nhân văn và những đóng góp của triết lý này trong bối cảnh đối thoại liên tôn giáo hiện đại.
(DTTG) Lợi dụng không gian mạng, các thế lực thù địch đánh tráo khái niệm, bóp méo lịch sử hòng kích động ly khai, đòi lập “nhà nước tự trị” nhằm phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc. Nhận diện chính xác bản chất mưu đồ này làm cơ sở thiết lập hệ thống luận cứ đấu tranh sắc bén, dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và thực tiễn đất nước. Qua đó, đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, góp phần củng cố thế trận lòng dân, làm chủ không gian số, đập tan mưu đồ chia rẽ, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
(DTTG) -Tóm tắt: Bài viết làm rõ 02 nhóm mục tiêu gặp nhiều khó khăn, gồm: Nhóm mục tiêu về cải thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội ở các xã đặc biệt khó khăn (khu vực III) và thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào DTTS&MN; Nhóm mục tiêu về công tác định canh, định cư, giải quyết cơ bản tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất sau khi kết thúc giai đoạn 2021-2025 thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Từ kinh nghiệm của một số địa phương trong giải quyết những khó khăn này, bài viết khái quát các bài học kinh nghiệm có thể tham khảo vận dụng trong tổ chức thực hiện chương trình mục tiêu giai đoạn 2026-2030.
(DTTG) - Tóm tắt: Hiện tượng tôn giáo mới (HTTGM) xuất hiện từ rất lâu trong lịch sử nhân loại, ở hầu hết các quốc gia, trong đó có Việt Nam và trở thành một tất yếu của sự phát triển xã hội. Sự hiện hữu của các tôn giáo hiện nay đều có khởi đầu từ những hiện tượng tôn giáo mới. Chúng phản ánh những vấn đề tâm lý và nhận thức của con người trước những vấn đề cuộc sống đang đặt ra. Tại Việt Nam, thời gian qua nhiều hiện tượng tôn giáo mới/hội, nhóm tôn giáo (gọi chung là HTTGM) xuất hiện (có những thời điểm lên đến hơn 100 loại và hiện nay khoảng 80 loại), với nhiều tên gọi, nguồn gốc khác nhau tồn tại bên cạnh các tôn giáo, tín ngưỡng truyền thống, hoạt động đa dạng và cũng không kém phần phức tạp, đã ảnh hưởng đến đời sống người dân và an ninh xã hội ở một số địa phương. Do vậy, việc nhận diện, phân loại hoạt động của các hiện tượng này là một trong những bước đi quan trọng để đề xuất giải pháp quản lý phù hợp. Nhằm đảm bảo đúng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân vừa đảm bảo môi trường tín ngưỡng, tôn giáo ổn định.
(DTTG)-Tóm tắt: Dựa trên kết quả Điều tra thu thập thông tin thực trạng kinh tế - xã hội của 53 dân tộc thiểu số năm 2019 và 2024 (công bố cuối tháng 11/2025), bài viết phân tích mức sinh, xu hướng biến đổi và sự khác biệt giữa các nhóm dân tộc thiểu số trong mối liên hệ với bối cảnh già hóa dân số ở Việt Nam. Kết quả cho thấy mức sinh của các dân tộc có xu hướng giảm nhưng phân hóa mạnh, mô hình sinh con sớm còn phổ biến, đặc biệt ở nhóm tuổi 20-24, góp phần duy trì cơ cấu dân số trẻ ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, mức sinh và quy mô dân số trẻ không đồng nghĩa với chất lượng nguồn nhân lực khi sinh con sớm vẫn gắn với hạn chế về giáo dục, việc làm và tiếp cận dịch vụ xã hội. Từ đó, bài viết khuyến nghị chính sách theo hướng phân nhóm can thiệp, điều chỉnh hành vi sinh phù hợp, nhấn mạnh vai trò của giáo dục, phát triển sinh kế và dịch vụ sức khỏe sinh sản gắn với đặc thù văn hóa tộc người, nhằm vừa thích ứng với già hóa dân số, vừa bảo đảm phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số là lực lượng xã hội đặc thù, có vai trò quan trọng trong đời sống cộng đồng. Họ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, bảo đảm quốc phòng, an ninh và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở. Trên cơ sở tiếp cận từ lý thuyết vốn xã hội và quản trị cộng đồng, bài viết phân tích vai trò của người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, nhằm khẳng định trong tiến trình xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vai trò của người có uy tín trong đồng bào DTTS ngày càng quan trọng hơn.
(DTTG) - Bài viết phân tích tác động của Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn I từ 2021 - 2025 đối với thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều ở Việt Nam. Nghiên cứu cho thấy Chương trình không chỉ góp phần cải thiện thu nhập mà còn giảm đáng kể các chiều thiếu hụt về giáo dục, y tế, nhà ở, nước sinh hoạt, tiếp cận thông tin và hạ tầng thiết yếu cho đồng bào dân tộc thiểu số. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn trong việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: 2026-2030.
(DTTG) - : Nhiều quốc gia trên thế giới, khi các tổ chức tôn giáo đã có pháp nhân (được luật pháp thừa nhận và bảo hộ quyền tự do tạo dựng tôn giáo) thì đồng thời cũng sẽ được đảm bảo các quyền và nghĩa vụ dân sự khác như một tổ chức tư nhân, có thể tham gia vào tất cả các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, từ thiện, an sinh xã hội mà tổ chức tôn giáo đó có thể chứng minh được năng lực hay thế mạnh của mình và đáp ứng các điều kiện quy định về pháp luật của Nhà nước.
(DTTG) - Chuyển đổi số đang làm biến đổi sâu sắc cấu trúc sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số. Nếu trước đây, sinh kế của đồng bào chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp tự cung tự cấp, khai thác tài nguyên tự nhiên hoặc lao động giản đơn, thì hiện nay, đang phát triển các dạng sinh kế mới dựa trên sáng tạo nội dung số, thương mại điện tử... Bài viết phân tích tác động của chuyển đổi số tới cấu trúc sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số thông qua nghiên cứu mô hình “Làng sáng tạo nội dung số” ở xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Kết quả nghiên cứu cho thấy chuyển đổi số không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập mà còn làm thay đổi cấu trúc sinh kế, lao động, vai trò xã hội và cách thức tham gia thị trường của người dân tộc thiểu số.
(DTTG) - Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, xây dựng hệ sinh thái số phục vụ phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy nguồn lực nội sinh của cộng đồng. Hệ sinh thái số bao gồm hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, dịch vụ số và nguồn nhân lực số, đóng vai trò nền tảng trong phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số. Những năm gần đây, nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã từng bước mở rộng hạ tầng viễn thông, ứng dụng thương mại điện tử, số hóa dữ liệu văn hóa và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Tác giả phân tích vai trò, thực trạng và đề xuất các giải pháp xây dựng hệ sinh thái số toàn diện, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số, kết nối sản phẩm OCOP vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên nền tảng thương mại điện tử đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Với lợi thế về tri thức địa phương, bản sắc văn hóa và nguồn nguyên liệu đặc trưng, nhiều sản phẩm OCOP của đồng bào dân tộc thiểu số đã từng bước tiếp cận các sàn thương mại điện tử, góp phần gia tăng doanh thu, xây dựng thương hiệu và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Bài viết phân tích vai trò, thực trạng kết nối sản phẩm OCOP trên nền tảng số, đồng thời đánh giá những cơ hội, thách thức và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng thương mại điện tử. Qua đó, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế cộng đồng và giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Di sản văn hóa Phật giáo Nam tông trong cộng đồng người Khmer vùng Nam Bộ là một trong những hệ thống di sản có giá trị và ảnh hưởng sâu sắc tới Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói chung và tăng ni, phật tử, đời sống cư dân vùng đất phương Nam nói riêng. Trong suốt quá trình cư tụ sinh sống của người dân Khmer, Phật giáo Nam tông đã cho thấy những giáo lý phù hợp, nét văn hóa tương đồng với đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Vì vậy mà quá trình sinh tồn, phát triển Phật giáo Nam tông đã gắn bó đan xen chặt chẽ với nhau, thấm sâu vào nếp nghĩ, việc làm và văn hóa cộng đồng dân tộc Khmer. Với hệ giá trị của Phật giáo Nam tông việc giữ gìn và phát huy di sản văn hóa này sẽ mang lại ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của hệ thống tôn giáo Việt Nam và đời sống người dân.
(DTTG) - Tóm tắt: Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề an ninh phi truyền thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và thực tiễn tổ chức công tác bảo đảm an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đảm bảo an ninh phi truyền thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La thời gian tới.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, thanh niên dân tộc thiểu số đang trở thành một nguồn lực quan trọng trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Với lợi thế về sức trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ mới và sự am hiểu văn hóa địa phương, thanh niên dân tộc thiểu số có tiềm năng trở thành lực lượng tiên phong trong phát triển kinh tế số, thương mại điện tử, du lịch số và khởi nghiệp dựa trên tri thức tộc người. Bài viết phân tích thực trạng nguồn lực thanh niên dân tộc thiểu số trong đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp số; đồng thời làm rõ những cơ hội, thách thức và các yếu tố tác động đến quá trình phát triển nguồn nhân lực trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của thanh niên dân tộc thiểu số như một nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Điểm nhấn của bài báo này là phân tích các chính sách đặc thù của các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã ban hành, tổ chức thực hiện trong giai đoạn 2021-2025, minh chứng cho tính chủ động và sáng tạo trong thực thi chính sách tại cơ sở. Từ đó khẳng định đây là một bài học kinh nghiệm cần tiếp tục phát huy trong giai đoạn 2026-2030.
(DTTG) - Tóm tắt: Các Nghị quyết, Kết luận của Đảng những năm gần đây đang thể hiện sự đổi mới tư duy hoạch định và cách thức tổ chức thực hiện chính sách dân tộc. Nếu trước đây, chính sách dân tộc chủ yếu tập trung vào giảm nghèo, trợ cấp và đầu tư hạ tầng cơ bản, thì hiện nay, định hướng chính sách đang chuyển sang phát triển bền vững, phát huy nội lực cộng đồng và xây dựng hệ sinh thái kinh tế đặc thù. Bài viết tập trung phân tích những chuyển dịch tư duy xây dựng chính sách nhìn từ Quyết định 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ 2026-2030, để đưa khu vực này trở thành không gian phát triển giàu bản sắc, giàu tiềm năng và giàu sức bật cho tương lai quốc gia.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Phật hoàng Trần Nhân Tông không chỉ được biết đến là vị minh quân, anh hùng dân tộc có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ đất nước mà còn là nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn với những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của Phật giáo và đời sống tinh thần của dân tộc. Tư tưởng của ông mang đậm tinh thần nhập thế, lấy con người làm trung tâm đề cao sự hòa hợp, đoàn kết và hướng tới xây dựng một xã hội ổn định, nhân văn.
(DTTG) - Tóm tắt: Khánh Hòa là một trong những địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc của văn hóa Chăm, tiêu biểu là hệ thống di tích kiến trúc, tín ngưỡng, lễ hội truyền thống và các loại hình di sản văn hóa phi vật thể có giá trị lịch sử, nghệ thuật và nhân văn sâu sắc. Bài viết phân tích vai trò của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Chăm trong phát triển du lịch địa phương, đồng thời đánh giá thực trạng khai thác di sản văn hóa Chăm phục vụ hoạt động du lịch tại tỉnh Khánh Hòa. Từ kết quả nghiên cứu cho thấy, di sản văn hóa Chăm không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời còn tạo nên sản phẩm du lịch đặc thù, nâng cao sức hấp dẫn điểm đến và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm gắn kết hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch trong giai đoạn hiện nay.
