(DTTG) - : Nhiều quốc gia trên thế giới, khi các tổ chức tôn giáo đã có pháp nhân (được luật pháp thừa nhận và bảo hộ quyền tự do tạo dựng tôn giáo) thì đồng thời cũng sẽ được đảm bảo các quyền và nghĩa vụ dân sự khác như một tổ chức tư nhân, có thể tham gia vào tất cả các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, từ thiện, an sinh xã hội mà tổ chức tôn giáo đó có thể chứng minh được năng lực hay thế mạnh của mình và đáp ứng các điều kiện quy định về pháp luật của Nhà nước.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích sâu sắc và toàn diện về luân lý trong lối sống của cộng đồng người Công giáo tại Việt Nam dưới góc nhìn tôn giáo học và xã hội học văn hóa. Luân lý Công giáo Việt Nam không tồn tại như một hệ thống giáo điều biệt lập, mà là kết quả của quá trình hội nhập văn hóa sâu sắc giữa đức tin Ki-tô giáo hoàn vũ và các giá trị luân lý, đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam như đạo hiếu, tinh thần cộng đồng, lòng nhân ái và tính cần cù. Thông qua việc khảo sát các chiều kích cốt lõi luân lý trong gia đình, luân lý trong quan hệ cộng đồng (xứ đạo và làng xã) và luân lý trong trách nhiệm xã hội thời kỳ hiện đại, bài viết làm rõ cách thức người Công giáo Việt Nam định hình căn tính vừa là người Công giáo tốt, vừa là người công dân tốt, khẳng định nguồn lực đạo đức Công giáo đã và đang đóng góp tích cực vào việc xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam hiện nay.
(DTDT) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu một cách hệ thống về nguồn lực kinh tế của Phật giáo Việt Nam và định hướng phát huy nguồn lực này trong kỷ nguyên mới - bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển chiến lược gắn liền với chuyển đổi số toàn diện, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Việc phát huy nguồn lực kinh tế Phật giáo hiện nay đang đứng trước những cơ hội lớn nhờ sự đồng điệu giữa triết lý Phật giáo với xu thế tiêu dùng tỉnh thức, kinh tế xanh và các tiêu chuẩn ESG. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt với những thách thức phức tạp về khoảng trống pháp lý, nguy cơ thương mại hóa và năng lực quản trị nội bộ. Trên cơ sở phân tích thực trạng, bài viết đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ mà mục tiêu hướng tới là chuyển hóa nguồn lực kinh tế Phật giáo thành một động lực nội sinh quan trọng, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và sự an lạc bền vững của cộng đồng.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, các tổ chức tôn giáo ở Việt Nam đóng vai trò là cầu nối quan trọng của đối ngoại nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường đoàn kết quốc tế và nâng cao vị thế quốc gia. Tuy nhiên, những biến động phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới cùng âm mưu lợi dụng tôn giáo nhằm chống phá chế độ đang đặt ra những thách thức lớn. Trên cơ sở phân tích thực trạng vai trò của các tổ chức tôn giáo trong đối ngoại nhân dân, bài viết đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác dân vận nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực này, đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết làm rõ vai trò chủ đạo của báo chí trên ba phương diện cốt lõi: (1) Cung cấp thông tin khách quan, định hướng dư luận và phổ biến chính sách, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo; (2) Là cầu nối văn hóa, phát huy các giá trị nhân văn, đạo đức tốt đẹp và nguồn lực xã hội của tôn giáo trong công cuộc phát triển đất nước; (3) Là công cụ phản biện, đấu tranh chống lại việc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để trục lợi, mê tín dị đoan hoặc gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Bài viết cũng nhận diện những thách thức mới đặt ra đối với báo chí trong thời đại số và đề xuất một số giải pháp nâng cao tính chuyên nghiệp, trách nhiệm xã hội của nhà báo khi tiếp cận mảng đề tài nhạy cảm này.
(DTTG) - Tóm tắt: Tôn giáo là một thành tố quan trọng của văn hóa và bản thân tôn giáo cũng là văn hóa. Công giáo là một tôn giáo lớn, có bản sắc văn hóa lâu đời, ảnh hưởng sâu rộng trên toàn thế giới. Những quan điểm cốt lõi về văn hóa Công giáo có trong Kinh Thánh, các văn bản huấn quyền của Giáo hội. Theo đó, Giáo hội khẳng định văn hóa trở thành nhân tố trung tâm, thúc đẩy hoặc kìm hãm sự tiến bộ xã hội. Trong các yếu tố cấu thành nền văn hóa, Giáo hội quan tâm đến đạo đức và sự thật, coi đây là hai yếu tố cốt lõi của nền văn hóa nhân bản. Gần 5 thế kỷ, Công giáo du nhập và phát triển ở Việt Nam, sự hội nhập văn hóa Công giáo vào nền văn hóa Việt Nam phải trải qua những thăng trầm và thách đố, qua đó thực sự đã khẳng định được những giá trị tích cực trong nền văn hóa Việt, đồng thời chủ động “Việt hóa” trên đường hướng đồng hành cùng dân tộc.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa, việc kết nối giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer ở Tây Nam Bộ với phát triển du lịch bền vững đang trở thành một hướng đi chiến lược. Bài viết phân tích vai trò của di sản văn hóa Khmer gồm cả yếu tố vật thể và phi vật thể như một nguồn lực nội sinh cho phát triển du lịch. Theo đó, việc khai thác hợp lý các giá trị văn hóa, như: lễ hội, kiến trúc chùa, nghệ thuật dân gian không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc mà còn tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng. Do đó, cần xây dựng mô hình phát triển du lịch dựa vào cộng đồng, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và mục tiêu phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích chuyên sâu về hệ thống Thăng Long Tứ trấn, bốn ngôi đền linh thiêng bao quanh kinh thành Thăng Long xưa là đền Bạch Mã, đền Voi Phục, đền Kim Liên, đền Quán Thánh. Dưới góc độ nghiên cứu tôn giáo và văn hóa học, bài viết làm rõ vai trò của Tứ trấn không chỉ là những ranh giới địa lý hành chính mà còn là một thiết chế văn hóa tâm linh đặc thù, thể hiện tư duy minh triết của người Việt trong việc trấn giữ và bảo vệ kinh đô. Bài viết đi sâu vào phân tích các giá trị lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật và đặc biệt là giá trị kết nối cộng đồng thông qua các thực hành tín ngưỡng, từ đó khẳng định vị thế của Tứ trấn trong kho tàng di sản văn hóa dân tộc.
(DTTG) - Tóm tắt: Tín ngưỡng dân gian là một bộ phận quan trọng trong đời sống tinh thần của người Việt Nam, phản ánh thế giới quan, nhân sinh quan và hệ giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng. Bài viết tập trung làm rõ khái niệm, đặc trưng và các hình thức cơ bản của tín ngưỡng dân gian ở Việt Nam, đồng thời phân tích vai trò xã hội của loại hình tín ngưỡng này trong bối cảnh hiện nay. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm phát huy các giá trị tích cực và hạn chế những biểu hiện tiêu cực của tín ngưỡng dân gian.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu sâu về khái niệm cúng dường trong bối cảnh văn hóa và triết học Phật giáo. Bài viết đi sâu vào việc giải mã bản chất của hành vi cúng dường không chỉ như một nghi thức tôn giáo mà còn là một liệu pháp tâm lý để chuyển hóa lòng tham và bản ngã. Thông qua việc phân tích ba yếu tố cốt lõi: Chủ thể (người cho), đối tượng (vật thí) và khách thể (người nhận) xác lập hệ giá trị về cúng dường đúng pháp, đồng thời cũng cảnh báo về những biến tướng thực dụng hóa tâm linh trong xã hội hiện đại và đề xuất lộ trình thực hành dựa trên nền tảng Tam luân không tịch.
(DTDT) - Tóm tắt: Công giáo là tôn giáo có số lượng tín đồ, chức sắc đông, có phạm vi hoạt động rộng rãi trong cả nước, chỉ đứng sau Phật giáo. Vào năm 1980, trong bối cảnh cụ thể, vượt lên những vấn đề lịch sử, văn hóa, chính trị,… Giáo hội Công giáo Việt Nam đã xác định đường hướng “Sống Phúc âm giữa lòng Dân tộc” qua Thư Chung của Hội đồng Giám mục Việt Nam. Để từ đó, nhất là khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, tình hình Công giáo ở Việt Nam có sự chuyển biến rất tích cực. Bài viết này làm rõ nội dung xã hội của Thư Chung năm 1980 và những đóng góp an sinh xã hội của Giáo hội Công giáo Việt Nam.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích mối quan hệ phức hợp giữa công nghệ và tôn giáo trong bối cảnh đương đại, bằng cách xem xét công nghệ không chỉ như một công cụ mà còn như một thực thể văn hóa, nghiên cứu chỉ ra cách tôn giáo thích nghi, sử dụng công nghệ để lan tỏa giá trị đạo đức và hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững. Đồng thời, bài viết cũng cảnh báo về những thách thức đạo đức mới nảy sinh từ trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học đối với các giáo lý truyền thống. Kết luận khẳng định rằng một sự phát triển bền vững thực sự đòi hỏi sự đối thoại liên ngành giữa tôn giáo và công nghệ.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong dòng chảy văn hóa của vùng biên viễn phía Bắc, tín ngưỡng Tứ phủ tại Lạng Sơn đóng vai trò là một trong những cột trụ tâm linh quan trọng và chi phối sâu sắc đến cấu trúc xã hội, đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân đa dân tộc. Vai trò của tín ngưỡng Tứ phủ tại Lạng Sơn mang những đặc thù riêng biệt, nơi niềm tin tâm linh hòa quyện với ý thức bảo vệ biên thùy và tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc sinh sống trên địa bàn. Bài viết tập trung phân tích vai trò của tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ đối với đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng cư dân tại Lạng Sơn, làm rõ cách thức tín ngưỡng Tứ phủ tại đây không chỉ bảo tồn các giá trị cốt lõi của đạo Mẫu Việt Nam mà còn tiếp biến các yếu tố văn hóa tộc người để tạo nên một diện mạo tâm linh đặc thù, từ đó góp phần quan trọng vào việc cố kết cộng đồng, tộc người và phát triển các loại hình du lịch tâm linh ở Lạng Sơn.
(DTTG) - Tóm tắt: Lễ Phục sinh là sự kiện trung tâm trong đời sống đức tin của người Công giáo, gắn với niềm tin vào sự phục sinh của chúa Giê-su Ki-tô, biểu trưng cho chiến thắng sự chết và niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu. Bài viết làm rõ nguồn gốc, ý nghĩa thần học và quá trình hình thành các nghi lễ Phục sinh trong lịch sử Ki-tô giáo. Đồng thời, phân tích một số hình thức thực hành tiêu biểu trên thế giới nhằm chỉ ra sự đa dạng và thích ứng văn hóa của Công giáo. Trên cơ sở đó, bài viết tập trung làm rõ các biểu tượng đặc trưng như trứng, thỏ và hoa huệ Phục sinh, cùng thực hành nghi lễ của người Công giáo Việt Nam, thể hiện sự kết hợp giữa giáo lý và văn hóa dân tộc. Qua đó, khẳng định giá trị tôn giáo, văn hóa và xã hội của lễ Phục sinh trong đời sống đương đại.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quan niệm về bình đẳng giới thông qua lăng kính của ba hệ thống tôn giáo lớn: Phật giáo, Công giáo và Hồi giáo. Bài viết chỉ ra rằng cốt lõi giáo lý của các tôn giáo này đều chứa đựng những hạt nhân nhân bản về sự bình đẳng tâm linh. Bài viết cũng đưa ra những thách thức và xu hướng trong kỷ nguyên mới nhằm hướng tới công bằng giới.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong lịch sử nhân loại, tôn giáo luôn tìm cách thích nghi với các phương tiện truyền thông để lan tỏa đức tin, từ những bản chép tay trên da thú, sự ra đời của máy in Gutenberg cho đến sóng phát thanh và truyền hình. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Internet và các nền tảng xuyên biên giới đã tạo ra một cuộc cách mạng thực sự. Bài viết tập trung phân tích sự dịch chuyển của các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo từ không gian thực sang không gian mạng tại một số quốc gia. Dù đối mặt với nhiều thách thức về tính xác thực và quản lý nhà mạng, các hoạt động tôn giáo trực tuyến đang trở thành một phần không thể tách rời của đời sống tôn giáo hiện đại, đặc biệt sau cú hích của đại dịch COVID-19.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích tín ngưỡng thờ Môn thần (thần Cửa) trong cộng đồng người Hoa tại Hội An, Quảng Nam xưa, nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Thông qua việc khảo sát các hình thái biểu hiện từ tranh vẽ, liễn đối đến các biểu tượng tâm linh trên cánh cửa, nghiên cứu làm rõ vai trò của Môn thần trong việc bảo vệ không gian sống và duy trì căn tính văn hóa. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra sự biến đổi và giao thoa giữa văn hóa Hoa - Việt trong việc thực hành tín ngưỡng này tại khu di sản, khẳng định giá trị của nó trong việc bảo tồn hồn cốt phố cổ.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình du nhập, phát triển và những tác động của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, bài viết làm rõ ảnh hưởng của đạo Tin Lành trên các phương diện kinh tế, đạo đức, gia đình và đời sống văn hóa - xã hội. Qua đó, khẳng định các giá trị đạo đức Tin Lành đã góp phần thay đổi nhận thức, hành vi và nếp sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích cực, phù hợp với quá trình hiện đại hóa và hội nhập xã hội. Đồng thời, bài viết cũng gợi mở một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở khu vực này.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết làm rõ giá trị đạo đức trong giáo lý Tôn giáo Baha’i, do The Báb khởi xướng và Baha’u’llah phát triển. Giáo lý nhấn mạnh niềm tin vào một Thượng Đế duy nhất và sự thống nhất của các tôn giáo. Tôn giáo này đề cao các giá trị như công bằng, bình đẳng, yêu thương, đoàn kết và hướng thiện, đồng thời khuyến khích con người hoàn thiện bản thân và phụng sự xã hội. Qua đó, Baha’i hướng tới xây dựng một thế giới hòa bình, thống nhất và phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hay còn được gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại thay đổi đột biến trong nhiều chiều cạnh của đời sống xã hội. Tự động hóa, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây là những gì mà Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang lại. Công cuộc chuyển đổi số làm cho nhiều hoạt động cơ bản của lối sống cũ trở nên không phù hợp. Tôn giáo ở Việt Nam với tư cách là một thiết chế xã hội chịu sự tác động trực tiếp của Cách mạng công nghiệp 4.0. Tại Việt Nam, thực hành tôn giáo không còn bó hẹp trong không gian truyền thống mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian số. Bài viết phân tích sâu sắc cách thực hành tôn giáo tại Việt Nam đang tự điều chỉnh, thích ứng trong dòng chảy số hóa này.
