(DTTG) - Tóm tắt: Trong một thế giới đầy biến động, khi sự phát triển vật chất chạm đến ngưỡng bão hòa và những áp lực của đời sống hiện đại ngày càng đè nặng lên tâm thức con người, một xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ đã xuất hiện: Hành trình tìm về bên trong. Không còn đơn thuần là những chuyến hành hương mang màu sắc tôn giáo thuần túy, du lịch tâm linh đang trỗi dậy như một ngành kinh tế mũi nhọn, một “đại dương xanh” tỷ đô mang lại cơ hội đổi đời cho nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Nhưng đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng, bài toán về sự cân bằng giữa “Kinh tế” và “Tâm linh”, giữa “Lợi nhuận” và “Sự linh thiêng” đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Bài viết này tập trung phân tích thực trạng và tiềm năng của kinh tế du lịch tâm linh tại Việt Nam, từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm chuyển hóa di sản thành nguồn lực kinh tế bền vững, giúp ngành du lịch không chỉ “vượt bão” mà còn bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết khám phá khái niệm “ẩm thực xanh” trong phát triển du lịch cộng đồng tại miền núi thành phố Đà Nẵng, nơi các dân tộc thiểu số (Cơ-tu, Co, Xơ-Đăng…) vẫn giữ gìn thực hành truyền thống gắn bó với môi trường rừng núi. Ẩm thực xanh thể hiện qua nguyên liệu sạch (gạo rẫy đỏ, rau rừng, gà đồi, heo bản, cá suối, măng, nấm…), phương thức canh tác không hóa chất, kỹ thuật chế biến thân thiện (cơm lam ống nứa, canh thụt Zirá, thịt gác bếp, rượu tà vạc), và sử dụng vật liệu tự nhiên phân hủy sinh học (lá chuối rừng, ống tre/nứa, vỏ bầu, lá dong) để chứa đựng, gói, bày biện món ăn. Những thực hành này không chỉ bảo tồn tri thức tộc người và cân bằng sinh thái mà còn tạo trải nghiệm độc đáo cho du lịch cộng đồng, góp phần phát triển sinh kế bền vững. Tác giả nhấn mạnh cần tránh thương mại hóa quá mức để giữ nguyên giá trị văn hóa - sinh thái, đồng thời đề xuất bảo tồn giống cây địa phương và vai trò trung tâm của cộng đồng trong phát triển du lịch xanh.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích tín ngưỡng thờ Môn thần (thần Cửa) trong cộng đồng người Hoa tại Hội An, Quảng Nam xưa, nay thuộc thành phố Đà Nẵng. Thông qua việc khảo sát các hình thái biểu hiện từ tranh vẽ, liễn đối đến các biểu tượng tâm linh trên cánh cửa, nghiên cứu làm rõ vai trò của Môn thần trong việc bảo vệ không gian sống và duy trì căn tính văn hóa. Đồng thời, bài viết cũng chỉ ra sự biến đổi và giao thoa giữa văn hóa Hoa - Việt trong việc thực hành tín ngưỡng này tại khu di sản, khẳng định giá trị của nó trong việc bảo tồn hồn cốt phố cổ.
(DTTG) - Tóm tắt: Trung Quốc còn gọi là Trung Hoa (tên chính thức Cộng hòa nhân dân Trung Hoa - People’s Republic of China) là quốc gia đa dạng về dân tộc/tộc người thiểu số (gọi chung là dân tộc) nhất ở châu Á. Nhà nước Trung Quốc ở những thể chế khác nhau đều có chính sách đối với dân tộc. Đặc biệt, hiện nay, Nhà nước Trung Quốc có những chính sách cụ thể đối với dân tộc để góp phần ổn định và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích việc phát huy hệ giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số như một nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa sinh thái theo hướng bền vững. Trên cơ sở tiếp cận liên ngành giữa văn hóa học, du lịch học và phát triển bền vững, nghiên cứu làm rõ nội hàm hệ giá trị văn hóa dân tộc thiểu số, bao gồm các giá trị vật thể, phi vật thể, tri thức địa phương và lối sống gắn với môi trường sinh thái. Thông qua phân tích thực trạng, bài viết chỉ ra những tiềm năng cũng như các thách thức đặt ra trong quá trình khai thác văn hóa phục vụ du lịch, đặc biệt là nguy cơ thương mại hóa và suy giảm tính chân thực của văn hóa. Từ đó, tác giả nhấn mạnh vai trò chủ thể của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, đồng thời đề xuất định hướng, giải pháp gắn kết hài hòa giữa bảo tồn văn hóa, bảo vệ sinh thái và phát triển du lịch, nhằm nâng cao sinh kế và thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích quá trình du nhập, phát triển và những tác động của đạo Tin Lành đối với đời sống đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, bài viết làm rõ ảnh hưởng của đạo Tin Lành trên các phương diện kinh tế, đạo đức, gia đình và đời sống văn hóa - xã hội. Qua đó, khẳng định các giá trị đạo đức Tin Lành đã góp phần thay đổi nhận thức, hành vi và nếp sống của một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng tích cực, phù hợp với quá trình hiện đại hóa và hội nhập xã hội. Đồng thời, bài viết cũng gợi mở một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý nhà nước về tôn giáo ở khu vực này.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và biến đổi xã hội diễn ra nhanh chóng, nhiệm vụ củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc đang đặt ra những yêu cầu mới, sâu sắc và rộng lớn hơn. Một trong những yếu tố quan trọng quyết định tính chất của khối đại đoàn kết chính là mức độ bình đẳng về cơ hội phát triển và chất lượng cuộc sống giữa các vùng miền, các dân tộc.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích yêu cầu gắn kết phát triển kinh tế - xã hội bền vững với bảo đảm an ninh, quốc phòng ở khu vực Tây Nguyên trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng. Trên cơ sở luận giải vị trí địa chính trị, tiềm năng kinh tế và những đặc thù văn hóa - xã hội của vùng, nghiên cứu làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa phát triển và bảo vệ, đặc biệt trước các thách thức mới như suy thóai tài nguyên, biến đổi khí hậu, an ninh phi truyền thống và tác động của cạnh tranh chiến lược khu vực. Qua đó, bài viết chỉ ra các hạn chế trong cơ chế phối hợp phát triển, bảo vệ và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm tăng cường năng lực quản trị, củng cố thế trận quốc phòng - an ninh, bảo đảm cho khu vực Tây Nguyên phát triển bền vững và giữ vững ổn định lâu dài.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số mạnh mẽ, kinh tế tư nhân ngày càng khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Bài viết phân tích sự đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân trong tạo việc làm, nâng cao thu nhập, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển chuỗi giá trị đặc sản và thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại các địa bàn khó khăn. Trên cơ sở đó, tác giả làm rõ những thách thức về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh mà khu vực tư nhân đang đối mặt. Đồng thời, đề xuất các nhóm giải pháp nhằm phát huy vai trò của kinh tế tư nhân trong phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích mối quan hệ giữa bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các cộng đồng dân tộc thiểu số gắn với bảo vệ môi trường trong bối cảnh phát triển bền vững. Thông qua việc nghiên cứu các tri thức địa phương, nghi lễ, tập quán sinh hoạt và phương thức khai thác tài nguyên mang tính thích ứng sinh thái, đồng thời làm rõ vai trò của văn hóa như một cơ chế điều chỉnh hành vi, góp phần duy trì cân bằng hệ sinh thái và hạn chế suy thoái môi trường. Đồng thời, bài viết đề cập đến thực trạng giá trị văn hóa truyền thống và môi trường; Mối quan hệ giữa văn hóa truyền thống và bảo vệ môi trường; Môi trường là không gian nuôi dưỡng văn hóa;… Từ đó, đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với bảo vệ môi trường, nhằm thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Bảo tồn văn hóa và phát huy nội lực cộng đồng dân tộc thiểu số là hai quá trình có mối quan hệ hữu cơ, tác động qua lại lẫn nhau trong mục tiêu phát triển bền vững. Văn hóa không chỉ là di sản cần được gìn giữ, mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần định hình bản sắc, củng cố gắn kết xã hội và nâng cao năng lực tự chủ của cộng đồng dân tộc thiểu số. Bài viết đánh giá thực trạng và những vấn đề đặt ra, tác giả nhấn mạnh yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế, trao quyền cho cộng đồng dân tộc thiểu số và hoàn thiện thể chế, chính sách. Qua đó, bài viết góp phần khẳng định chỉ khi văn hóa được đặt trong bối cảnh của phát triển và cộng đồng dân tộc thiểu số trở thành chủ thể quan trọng, thì mới có thể phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết làm rõ giá trị đạo đức trong giáo lý Tôn giáo Baha’i, do The Báb khởi xướng và Baha’u’llah phát triển. Giáo lý nhấn mạnh niềm tin vào một Thượng Đế duy nhất và sự thống nhất của các tôn giáo. Tôn giáo này đề cao các giá trị như công bằng, bình đẳng, yêu thương, đoàn kết và hướng thiện, đồng thời khuyến khích con người hoàn thiện bản thân và phụng sự xã hội. Qua đó, Baha’i hướng tới xây dựng một thế giới hòa bình, thống nhất và phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết làm rõ đặc điểm kinh sách và giáo lý của Phật giáo Hiếu Nghĩa Tà Lơn - một tôn giáo nội sinh hình thành ở Nam Bộ vào đầu thế kỷ thứ XX. Hệ thống kinh sách của đạo không nhiều, chủ yếu kế thừa từ Phật giáo (như kinh Cứu Khổ, kinh Phổ Môn) và các trước tác của Nguyễn Ngọc An (Triết Thánh đạo, Luật đạo), với nội dung thiên về khuyến tu, dạy đạo làm người, đề cao hiếu nghĩa và trách nhiệm xã hội. Về giáo lý, tôn giáo này mang tính dung hợp Tam giáo (Phật - Nho - Đạo) và tín ngưỡng dân gian, lấy nguyên lý “học Phật - tu Nhân” làm cốt lõi. Giáo lý nhấn mạnh đạo hiếu, đạo nghĩa và việc thực hành Tứ ân (Ân đất nước, Tổ tiên cha mẹ, Tam bảo và đồng bào nhân loại). Con đường tu hành chủ yếu là rèn luyện đạo đức, sống tốt đời đẹp đạo, gắn bó với gia đình và xã hội, phù hợp với đời sống Nam Bộ.
(DTTG) - Tóm tắt: Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hay còn được gọi là cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại thay đổi đột biến trong nhiều chiều cạnh của đời sống xã hội. Tự động hóa, mạng Internet kết nối vạn vật và điện toán đám mây là những gì mà Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 mang lại. Công cuộc chuyển đổi số làm cho nhiều hoạt động cơ bản của lối sống cũ trở nên không phù hợp. Tôn giáo ở Việt Nam với tư cách là một thiết chế xã hội chịu sự tác động trực tiếp của Cách mạng công nghiệp 4.0. Tại Việt Nam, thực hành tôn giáo không còn bó hẹp trong không gian truyền thống mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang không gian số. Bài viết phân tích sâu sắc cách thực hành tôn giáo tại Việt Nam đang tự điều chỉnh, thích ứng trong dòng chảy số hóa này.
(DTTG) - Tóm tắt: Ở Việt Nam, Công giáo là một tôn giáo có số lượng tín đồ, chức sắc, phạm vi hoạt động, cũng như ảnh hưởng xã hội chỉ đứng sau Phật giáo. Riêng với Công giáo ở Việt Nam bên cạnh cơ chế tổ chức giáo hội với các giáo phận, giáo xứ theo truyền thống, còn có tổ chức mang tính chất xã hội được thành lập năm 1955 tồn tại đến ngày nay là Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam. Bài viết làm rõ quá trình 70 năm hình thành và phát triển của Ủy ban Đoàn kết Công giáo Việt Nam từ năm 1955 đến năm 2025.
(DTTG) - Tóm tắt: Đoàn kết tôn giáo là bộ phận quan trọng của khối đại đoàn kết dân tộc Việt Nam trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế. Đạo Cao Đài - Một tôn giáo nội sinh của Việt Nam, với giáo lý dung hòa, tinh thần yêu nước và phương hướng hành đạo gắn bó với dân tộc, đã có những đóng góp tích cực vào việc củng cố đoàn kết tôn giáo, ổn định xã hội và phát triển đất nước.
(DTTG) - Tóm tắt: Vài thập niên gần đây, biểu đạt và thực hành tôn giáo trên mạng Internet trở thành điểm đáng chú ý trong đời sống tôn giáo, với sự xuất hiện một hiện tượng được gọi là “tôn giáo số”. Hiện tượng này có tác động đa chiều, không chỉ trên không gian mạng mà còn với đời sống ngoài đời, vượt xa ranh giới địa lý thông thường. Các nghiên cứu lý luận trong khoảng hai thập niên qua đã có đóng góp quan trọng trong nhận diện bản chất và đặc điểm của hiện tượng tôn giáo số.
(DTTG) - Tóm tắt: Từ thập niên 90 thế kỉ XX trở lại đây đã xuất hiện và phát triển các “hiện tượng tôn giáo mới”, hay Đạo lạ, giáo phái ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Hoạt động của hiện tượng này ở nước ta đã tác động không nhỏ tới kinh tế, văn hóa, xã hội, nhất là các loại hình “hiện tượng tôn giáo mới” cực đoan. Vì vậy, trong quản lý nhà nước hiện nay nhận diện, giải quyết, ứng xử đối với hiện tượng tôn giáo mới ở Việt Nam là vấn đề cần thiết đặt ra.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết khẳng định chủ trương, chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong việc bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và phát triển đời sống kinh tế - xã hội cho đồng bào dân tộc Khmer. Tác giả tập trung nhận diện và phản bác các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, đặc biệt là tổ chức “Liên đoàn Khmer Krom” (KKF), về vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo tại vùng Tây Nam Bộ. Thông qua việc đào tạo chức sắc, trùng tu chùa chiền và tổ chức các lễ hội truyền thống như dâng y Kathina, minh chứng cho sự gắn kết chặt chẽ giữa Phật giáo Nam tông Khmer với khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung nghiên cứu về vai trò của thiết chế văn hóa cơ sở đương đại trong đáp ứng nhu cầu hưởng thụ và sáng tạo các giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số; Phân tích kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế này trong giai đoạn tới.
