(DTTG) - Tóm tắt: Hoạt động nhân đạo, từ thiện ở nước ta đã góp phần quan trọng trong việc hỗ trợ, giúp đỡ những người gặp khó khăn, yếu thế trong xã hội, thể hiện tinh thần nhân đạo và lòng nhân ái, truyền thống của người Việt. Tuy nhiên, trong hoạt động thực tiễn công tác này cũng đang tồn tại những vấn đề như tính tự phát và có những biểu hiện tiêu cực; chưa đảm bảo tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, làm giảm niềm tin của công chúng và xã hội. Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là còn khoảng trống trong nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn hoạt động nhân đạo, từ thiện. Bài viết nghiên cứu những vấn đề lý luận và pháp lý về hoạt động nhân đạo, từ thiện của một số nước trên thế giới nhằm đưa ra những gợi mở hoàn thiện pháp luật về hoạt động nhân đạo, từ thiện ở Việt Nam.
(DTTG) - : Nhiều quốc gia trên thế giới, khi các tổ chức tôn giáo đã có pháp nhân (được luật pháp thừa nhận và bảo hộ quyền tự do tạo dựng tôn giáo) thì đồng thời cũng sẽ được đảm bảo các quyền và nghĩa vụ dân sự khác như một tổ chức tư nhân, có thể tham gia vào tất cả các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, giáo dục, y tế, từ thiện, an sinh xã hội mà tổ chức tôn giáo đó có thể chứng minh được năng lực hay thế mạnh của mình và đáp ứng các điều kiện quy định về pháp luật của Nhà nước.
(DTTG) - Chuyển đổi số đang làm biến đổi sâu sắc cấu trúc sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số. Nếu trước đây, sinh kế của đồng bào chủ yếu phụ thuộc vào nông nghiệp tự cung tự cấp, khai thác tài nguyên tự nhiên hoặc lao động giản đơn, thì hiện nay, đang phát triển các dạng sinh kế mới dựa trên sáng tạo nội dung số, thương mại điện tử... Bài viết phân tích tác động của chuyển đổi số tới cấu trúc sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số thông qua nghiên cứu mô hình “Làng sáng tạo nội dung số” ở xã Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Kết quả nghiên cứu cho thấy chuyển đổi số không chỉ tạo thêm nguồn thu nhập mà còn làm thay đổi cấu trúc sinh kế, lao động, vai trò xã hội và cách thức tham gia thị trường của người dân tộc thiểu số.
(DTTG) - Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, xây dựng hệ sinh thái số phục vụ phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống và phát huy nguồn lực nội sinh của cộng đồng. Hệ sinh thái số bao gồm hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số, dịch vụ số và nguồn nhân lực số, đóng vai trò nền tảng trong phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số. Những năm gần đây, nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã từng bước mở rộng hạ tầng viễn thông, ứng dụng thương mại điện tử, số hóa dữ liệu văn hóa và cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Tác giả phân tích vai trò, thực trạng và đề xuất các giải pháp xây dựng hệ sinh thái số toàn diện, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong thời kỳ chuyển đổi số và hội nhập hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số, kết nối sản phẩm OCOP vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên nền tảng thương mại điện tử đang trở thành giải pháp quan trọng nhằm mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Với lợi thế về tri thức địa phương, bản sắc văn hóa và nguồn nguyên liệu đặc trưng, nhiều sản phẩm OCOP của đồng bào dân tộc thiểu số đã từng bước tiếp cận các sàn thương mại điện tử, góp phần gia tăng doanh thu, xây dựng thương hiệu và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Bài viết phân tích vai trò, thực trạng kết nối sản phẩm OCOP trên nền tảng số, đồng thời đánh giá những cơ hội, thách thức và đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả ứng dụng thương mại điện tử. Qua đó, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển kinh tế cộng đồng và giảm nghèo bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
(DTTG) - Tóm tắt: Di sản văn hóa Phật giáo Nam tông trong cộng đồng người Khmer vùng Nam Bộ là một trong những hệ thống di sản có giá trị và ảnh hưởng sâu sắc tới Giáo hội Phật giáo Việt Nam nói chung và tăng ni, phật tử, đời sống cư dân vùng đất phương Nam nói riêng. Trong suốt quá trình cư tụ sinh sống của người dân Khmer, Phật giáo Nam tông đã cho thấy những giáo lý phù hợp, nét văn hóa tương đồng với đời sống tinh thần của người dân nơi đây. Vì vậy mà quá trình sinh tồn, phát triển Phật giáo Nam tông đã gắn bó đan xen chặt chẽ với nhau, thấm sâu vào nếp nghĩ, việc làm và văn hóa cộng đồng dân tộc Khmer. Với hệ giá trị của Phật giáo Nam tông việc giữ gìn và phát huy di sản văn hóa này sẽ mang lại ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển của hệ thống tôn giáo Việt Nam và đời sống người dân.
(DTTG) - Tóm tắt: Trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề an ninh phi truyền thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số và thực tiễn tổ chức công tác bảo đảm an ninh, trật tự của lực lượng Công an nhân dân, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đảm bảo an ninh phi truyền thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La thời gian tới.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, thanh niên dân tộc thiểu số đang trở thành một nguồn lực quan trọng trong thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp số tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Với lợi thế về sức trẻ, khả năng tiếp cận công nghệ mới và sự am hiểu văn hóa địa phương, thanh niên dân tộc thiểu số có tiềm năng trở thành lực lượng tiên phong trong phát triển kinh tế số, thương mại điện tử, du lịch số và khởi nghiệp dựa trên tri thức tộc người. Bài viết phân tích thực trạng nguồn lực thanh niên dân tộc thiểu số trong đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp số; đồng thời làm rõ những cơ hội, thách thức và các yếu tố tác động đến quá trình phát triển nguồn nhân lực trẻ trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò của thanh niên dân tộc thiểu số như một nguồn lực nội sinh quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Điểm nhấn của bài báo này là phân tích các chính sách đặc thù của các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã ban hành, tổ chức thực hiện trong giai đoạn 2021-2025, minh chứng cho tính chủ động và sáng tạo trong thực thi chính sách tại cơ sở. Từ đó khẳng định đây là một bài học kinh nghiệm cần tiếp tục phát huy trong giai đoạn 2026-2030.
(DTTG) - Tóm tắt: Các Nghị quyết, Kết luận của Đảng những năm gần đây đang thể hiện sự đổi mới tư duy hoạch định và cách thức tổ chức thực hiện chính sách dân tộc. Nếu trước đây, chính sách dân tộc chủ yếu tập trung vào giảm nghèo, trợ cấp và đầu tư hạ tầng cơ bản, thì hiện nay, định hướng chính sách đang chuyển sang phát triển bền vững, phát huy nội lực cộng đồng và xây dựng hệ sinh thái kinh tế đặc thù. Bài viết tập trung phân tích những chuyển dịch tư duy xây dựng chính sách nhìn từ Quyết định 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 và Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ 2026-2030, để đưa khu vực này trở thành không gian phát triển giàu bản sắc, giàu tiềm năng và giàu sức bật cho tương lai quốc gia.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, Phật hoàng Trần Nhân Tông không chỉ được biết đến là vị minh quân, anh hùng dân tộc có công lớn trong sự nghiệp bảo vệ đất nước mà còn là nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn với những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của Phật giáo và đời sống tinh thần của dân tộc. Tư tưởng của ông mang đậm tinh thần nhập thế, lấy con người làm trung tâm đề cao sự hòa hợp, đoàn kết và hướng tới xây dựng một xã hội ổn định, nhân văn.
(DTTG) - Tóm tắt: Khánh Hòa là một trong những địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị đặc sắc của văn hóa Chăm, tiêu biểu là hệ thống di tích kiến trúc, tín ngưỡng, lễ hội truyền thống và các loại hình di sản văn hóa phi vật thể có giá trị lịch sử, nghệ thuật và nhân văn sâu sắc. Bài viết phân tích vai trò của việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Chăm trong phát triển du lịch địa phương, đồng thời đánh giá thực trạng khai thác di sản văn hóa Chăm phục vụ hoạt động du lịch tại tỉnh Khánh Hòa. Từ kết quả nghiên cứu cho thấy, di sản văn hóa Chăm không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời còn tạo nên sản phẩm du lịch đặc thù, nâng cao sức hấp dẫn điểm đến và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm gắn kết hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch trong giai đoạn hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu chuyên sâu về lễ Vu lan dưới góc độ tôn giáo học và văn hóa học. Trên cơ sở làm rõ nguồn gốc kinh điển Phật giáo (Kinh Vu lan bồn) và sự chuyển hóa từ tư tưởng Ấn Độ sang không gian văn hóa Việt Nam, tác giả phân tích ý nghĩa bản chất của đạo hiếu trong Phật giáo và sự hòa quyện hữu cơ với truyền thống thờ cúng Tổ tiên, “uống nước nhớ nguồn” của người Việt. Nghiên cứu chỉ ra rằng Vu lan không chỉ dừng lại ở một nghi lễ tôn giáo biệt phái mà đã trở thành một thành tố cốt lõi trong hệ giá trị đạo đức xã hội Việt Nam, góp phần cố kết gia đình, dòng họ và chuyển hóa tâm thức cá nhân trong bối cảnh đương đại. Bài viết đi sâu phân tích cấu trúc tư tưởng của đạo hiếu trong Phật giáo, tiến trình Việt hóa nghi lễ Vu lan và giá trị vững bền của nét đẹp đạo đức này trong đời sống tinh thần của người Việt từ truyền thống đến hiện đại.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết phân tích vai trò và cơ chế của số hóa trong bảo tồn, phát huy di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của cộng đồng dân tộc Ê-đê ở Tây Nguyên trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số. Qua đó, cho thấy số hóa không chỉ là quá trình chuyển đổi dữ liệu, mà là phương thức tái cấu trúc việc lưu trữ, diễn giải và lan tỏa giá trị di sản văn hoá. Các thành tố như nhà dài, sử thi, không gian cồng chiêng và lễ hội được xem xét như đối tượng trọng tâm của số hóa… Trên cơ sở đó, số hóa góp phần bảo đảm tính liên tục của di sản văn hoá, mở rộng khả năng tiếp cận và nâng cao giá trị văn hóa trong môi trường toàn cầu. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là bảo đảm tính xác thực, bối cảnh văn hóa và vai trò chủ thể của cộng đồng dân tộc Ê-đê. Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục nghiên cứu và tiếp cận số hóa gắn với bảo tồn di sản văn hóa “sống” và phát triển bền vững.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích sâu sắc và toàn diện về luân lý trong lối sống của cộng đồng người Công giáo tại Việt Nam dưới góc nhìn tôn giáo học và xã hội học văn hóa. Luân lý Công giáo Việt Nam không tồn tại như một hệ thống giáo điều biệt lập, mà là kết quả của quá trình hội nhập văn hóa sâu sắc giữa đức tin Ki-tô giáo hoàn vũ và các giá trị luân lý, đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam như đạo hiếu, tinh thần cộng đồng, lòng nhân ái và tính cần cù. Thông qua việc khảo sát các chiều kích cốt lõi luân lý trong gia đình, luân lý trong quan hệ cộng đồng (xứ đạo và làng xã) và luân lý trong trách nhiệm xã hội thời kỳ hiện đại, bài viết làm rõ cách thức người Công giáo Việt Nam định hình căn tính vừa là người Công giáo tốt, vừa là người công dân tốt, khẳng định nguồn lực đạo đức Công giáo đã và đang đóng góp tích cực vào việc xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam hiện nay.
(DTDT) - Tóm tắt: Bài viết nghiên cứu một cách hệ thống về nguồn lực kinh tế của Phật giáo Việt Nam và định hướng phát huy nguồn lực này trong kỷ nguyên mới - bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển chiến lược gắn liền với chuyển đổi số toàn diện, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Việc phát huy nguồn lực kinh tế Phật giáo hiện nay đang đứng trước những cơ hội lớn nhờ sự đồng điệu giữa triết lý Phật giáo với xu thế tiêu dùng tỉnh thức, kinh tế xanh và các tiêu chuẩn ESG. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt với những thách thức phức tạp về khoảng trống pháp lý, nguy cơ thương mại hóa và năng lực quản trị nội bộ. Trên cơ sở phân tích thực trạng, bài viết đề xuất một hệ thống giải pháp đồng bộ mà mục tiêu hướng tới là chuyển hóa nguồn lực kinh tế Phật giáo thành một động lực nội sinh quan trọng, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và sự an lạc bền vững của cộng đồng.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế du lịch bền vững, xây dựng thương hiệu du lịch cộng đồng trên nền tảng số đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc. Với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, bản sắc văn hóa đa dạng của hơn 30 dân tộc thiểu số cùng hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, khu vực này có tiềm năng lớn để phát triển du lịch cộng đồng gắn với kinh tế số. Bài viết tập trung phân tích thực trạng xây dựng thương hiệu du lịch cộng đồng trên môi trường số; đánh giá những cơ hội, thách thức trong hoạt động quảng bá, định vị hình ảnh điểm đến và kết nối thị trường du lịch. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số định hướng, giải pháp phát triển thương hiệu số dựa trên nền tảng công nghệ, dữ liệu số và truyền thông số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, gia tăng giá trị văn hóa, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc trong giai đoạn hiện nay.
(DTTG) - Tóm tắt: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, các tổ chức tôn giáo ở Việt Nam đóng vai trò là cầu nối quan trọng của đối ngoại nhân dân, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, tăng cường đoàn kết quốc tế và nâng cao vị thế quốc gia. Tuy nhiên, những biến động phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới cùng âm mưu lợi dụng tôn giáo nhằm chống phá chế độ đang đặt ra những thách thức lớn. Trên cơ sở phân tích thực trạng vai trò của các tổ chức tôn giáo trong đối ngoại nhân dân, bài viết đề xuất một số giải pháp đổi mới công tác dân vận nhằm phát huy hiệu quả nguồn lực này, đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
(DTTG) - Tóm tắt: Báo chí giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, lan tỏa tri thức, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thông qua các hoạt động thông tin, tuyên truyền, phản biện xã hội và giám sát thực thi chính sách, báo chí đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số, nhân rộng các mô hình phát triển hiệu quả và tạo động lực giảm nghèo bền vững. Tác giả tập trung phân tích tình hình thực trạng và những đóng góp quan trọng của báo chí đối với sự phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong bối cảnh chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng truyền thông báo chí, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn mới.
(DTTG) - Tóm tắt: Bài viết tập trung phân tích sâu sắc và toàn diện những điểm mới, tiến bộ căn bản của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) trong bối cảnh thể chế hóa Hiến pháp và tinh thần đổi mới tư duy của Đảng, Nhà nước Việt Nam về đời sống tín ngưỡng, tôn giáo. Bài viết làm rõ bước chuyển dịch mang tính bước ngoặt: từ tư duy “quản lý” sang tư duy bảo hộ, phục vụ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo với tư cách là một quyền con người tự nhiên, phổ quát. Kết quả nghiên cứu khẳng định Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) là một bước tiến dài về mặt lý luận và thực tiễn, góp phần đập tan các luận điệu xuyên tạc, bảo đảm sự ổn định chiến lược và phát huy tối đa khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.
